Retina dekolmanı göz hastalıkları alanında tedavisinin hızlı yapılması gereken acillerden bir tanesidir. Retina dekolmanı terim anlamı olarak “retinanın ayrılması” anlamına gelmektedir. Peki retinanın ayrılması ne demektir. Bunu iyi anlayabilmek için çok kısa bir şekilde retinanın ve gözün yapısal ilişkisine göz atalım.
Gözün Yapısı ve Retina
İnsan gözünü ön ve arka segment olarak iki kısımda inceleyebiliriz. Retina dediğimiz katman arka segmentte yani gözün arka kısmında bulunmaktadır. Gözümüze gelen ışık önce gözümüzün en ön kısmında bulunan kornea tabakasından geçer ve göze girer. Daha sonra ise lensten geçer ve arka kısımda bulunan retina üzerine odaklanır. Aşağıdaki şekilde retina gözün arka kısmında göz duvarının iç kısmında görünen yapıdır.
Gözün arka kısmında retina göz dış duvarının en iç kısmında bulunmaktadır. Retina bu tabakalar içinde ışığı algılayan tabakadır. Retinanın hemen dışındaki damar tabaka (koroid) retinanın kanlanmasını sağlamaktadır. Normalde retina şekilde görüldüğü gibi damar tabakaya yapışıktır. Retinanın damar tabakadan ayrılması durumunda retina dekolmanı adı verilmektedir. Peki retina damar tabakadan neden ayrılır? Kritik soru budur.
Retina Dekolmanı Neden Olur?
Retinanın dıştaki damar tabakadan (koroid) ayrılması iki kısımda incelenir. Retinada yırtık oluşmasına bağlı olan ve retina yırtığına bağlı olmayan ayrılmalar. Yani “yırtıklı retina dekolmanı” ve “yırtıksız retina dekolmanı” şeklinde iki şekilde incelenebilir. Retina dekolmanı denildiğinde akla gelen yırtıklı retina dekolmanıdır.
Yırtıklı Retina Dekolmanı Nedir?
Bu konuyu anlamak için bir benzetmede bulunacağım. Gözün arka segmentini bir odaya benzetebiliriz. Odanın ortasındaki boşluk anlamına gelen gözün arka kısmındaki boşluk yukarıdaki görselde de görüldüğü şekilde “vitreus” adı verilen jelimsi sıvı yapıda bir saydam madde ile doludur. Retinayı odanın duvarına yapıştırılmış duvar kağıdı, retinanın yapışık olduğu damar tabakayı ise odanın duvarına benzetebiliriz.
Retina Yırtığı Retina Dekolmanına Nasıl İlerler?
Retina yırtığı, retinanın burada ayrıntılarına girmeyeceğimiz herhangi bir nedenle retinanın bütünlüğünün bozulmasıdır. Retinada yırtık oluşunca retina ile damar tabaka arasında vitreus’tan sıvı geçişi olmaya başlar ve bu sıvı geçişi retinayı gözün dış tabakasından ayırır. Bu ayrılma sonucunda retinadaki hücreler beslenmesini dış tabakadan aldığı için harap olmaya başlar. Diğer yandan yırtıktan geçen sıvı retinayı daha fazla ayırır.
Eğer yırtık gözün üst kısımlarında ise yırtıktan giren sıvı yer çekiminin de etkisiyle gözün aşağı kısımlarına doğru hızla retina dekolmanına neden olur. Kişi retina ayrıldıkça bir görme alanında perdelenme hisseder. Dekolman merkeze doğru ilerledikçe perdelenme artar. Gözün merkezi kısmında sarı nokta adı verilen kısım tutulduğunda ise hasta hemen tamamen görmesini kaybeder. Bu nedenle gözün üst kısımlarında olan yırtıklara bağlı retina dekolmanı, alt ksımlarındaki retina yırtıklarına bağlı dekolmanlara göre daha hızlı ilerler. İşte yırtıklı retina dekolmanı budur.
Yırtıksız retina Dekolmanı Nedir?
Bazı göz hastalıklarında ve genel sistemik hastalıklarda retinada yırtık oluşmadan retina dekolmanı görülebilmektedir. Bu hastalaıklarda tedavi ameliyatla yapılmaz. Genellikle yırtıksız retina dekolmanına neden olan hastalık tedavi edildiğinde retina dekolmanı da düzelebilmektedir.
Retina Yırtılması ile Retina Dekolmanı Arasındaki İlişki
Retina yırtılması, retina dokusunda oluşan bir açıklıktır. Retina dekolmanı ise bu yırtık sonucunda retinanın yerinden ayrılmasıdır. Her retina yırtılması retina dekolmanına yol açmaz; ancak tedavi edilmeyen yırtıklar retina dekolmanı riskini artırır, hatta hemen tamamen retina dekolmanına ilerler.
👉 Retina yırtılması hakkında ayrıntılı bilgi için Retina Yırtılması Nedir? sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Retina Dekolmanı Hangi Belirtilerle Ortaya Çıkar?
Retina dekolmanı genellikle ani başlayan görsel belirtilerle fark edilir. Bu belirtiler arasında ışık çakmaları, görme alanında uçuşan cisimler ve görme alanında gölge hissi yer alabilir.
👉 Belirtiler hakkında detaylı bilgi için Retina Dekolmanı Belirtileri sayfamıza göz atabilirsiniz.
Retina Dekolmanı Neden Önemlidir?
Retina dekolmanı, ilerleyici bir durumdur ve tedavi edilmediğinde görmeyi ciddi şekilde etkileyebilir ve hatta tam görme kaybına neden olabilir. Bu nedenle erken fark edilmesi ve uygun şekilde müdahale edilmesi önem taşır.
Retina Dekolmanı Nasıl Tedavi Edilir?
Retina dekolmanı tedavisi, dekolmanın yeri, yaygınlığı ve retina dokusunun durumuna göre planlanır. Tedavi yaklaşımı çoğu zaman cerrahi müdahale gerektirir.
👉 Retina dekolmanında uygulanan cerrahi tedavi hakkında bilgi almak için Retina Dekolmanı Ameliyatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Retina Dekolmanı Sonrası Süreç Nasıldır?
Tedavi sonrası süreç, uygulanan yönteme ve retina dokusunun durumuna göre değişiklik gösterebilir. Bu süreçte düzenli takipler önemlidir.
👉 Ameliyat sonrası süreç hakkında bilgi için Retina Dekolmanı Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci yazımızı okuyabilirsiniz.
