PRK yüzey lazer uygulamasını simgeleyen şematik göz ve lazer görseli

PRK Lazer Nedir? Göz Yapısının Uygunluğu ve İyileşme Dönemi

Kayseri’de lazer göz ameliyatı araştıran birçok kişi, “Benim için en güvenli seçenek hangisi?” sorusuyla başlıyor lazer konuşmamıza. PRK lazer, özellikle yüzeyel lazer grubunda yer alan ve bazı göz yapılarında güçlü bir alternatif olabilen bir yöntemdir. PRK’nın en önemli özelliği, LASIK yöntemindeki “flep” adı verilen kapakçığın oluşturulmadığı bir teknik olmasıdır. Bu sayfada PRK’yı net ve anlaşılır bir şekilde anlatacağım: PRK nedir, kimlere uygun olabilir, iyileşme nasıl ilerler ve süreçte nelere dikkat etmek gerekir?

Lazer yöntemlerinin tamamını (PRK, LASIK, SMILE vb.) tek sayfada karşılaştırmalı okumak için ana lazer rehber sayfamıza gidebilirsiniz: Lazer Göz Ameliyatı

PRK Lazer Nedir? “Yüzey Lazer” Ne Anlama Gelir?

PRK (Photorefractive Keratectomy), gözün en öndeki saydam tabakası olan korneanın lazerle yeniden şekillendirilmesi prensibine dayanır. “Yüzey lazer” denmesinin sebebi şudur: Lazer uygulaması, korneanın yüzeyine yakın katmanlarına uygulanır ve LASIK’teki gibi korneada bir kapakçık (flep) oluşturulmaz. Bu yaklaşım, bazı hastalarda kornea güvenliği ve yaşam tarzı açısından tercih nedeni olabilir.

PRK’nın bir varyasyonu olarak anlatılan No-Touch Lazer (Trans-PRK) yöntemini ayrı bir sayfada anlattım.

PRK Hangi Göz Kusurları İçin Değerlendirilir?

PRK, uygun hastalarda miyop, hipermetrop ve astigmat düzeltimi için planlanabilir. Ancak her numara aralığı, her kornea yapısında PRK aynı güvenlikte değildir. Bu nedenle “PRK ile kaç numara düzelir?” sorusu, tek bir rakamla değil; kornea kalınlığı, kornea haritası (topografi/tomografi), göz bebeği yapısı ve göz kuruluğu gibi ölçümlerle birlikte değerlendirilmelidir. Her ne kadar yukarıda PRK’nın hipermetroplarda da uygulanabileceğini belirtmişsem de genellikle bu grup hastalarda PRK yerinde LASIK yöntemini tercih etmek yerinde olacaktır. 

PRK Kimlere Uygun Olabilir?

PRK’nın değerlendirilebildiği bazı tipik senaryolar şunlardır:

  • Korneada flep oluşturmayı istemediğimiz veya uygun görmediğimiz durumlar (kuru göz, ince kornea gibi)

  • Boks, güreş gibi göz travması riski yüksek sporlarla ilgilenen kişilerde

  • Kornea kalınlığı ve kornea haritasının diğer lazer yöntemleri açısından uygunsuz olması

  • “Yüzey lazer” yaklaşımının planlama açısından daha uygun görüldüğü gözler

PRK Kimlere Uygun Değildir?

PRK her hastaya uygun olmayabilir. Örnek olarak:

  • Korneada yapısal zayıflık şüphesi olanlar (ör. keratokonus ya da keratokonus şüphesi olan kişilerde)

  • Kontrolsüz veya ciddi göz kuruluğu olan hastalarda

  • Görme kalitesini sınırlayabilecek retina/sarı nokta problemleri olanlarda

  • İyileşme döneminde korunma ve damla disiplinini sürdürmekte zorlanacak kişiler

PRK Öncesi Muayenede Neler Değerlendirilir?

PRK operasyonu açısından aşağıdaki konuların muayenede gözden geçirilmesi gerekmektedir. 

  • Kornea topografisi/tomografisi (kornea şekli ve stabilitesi)
  • Kornea kalınlığı ve lazer ablasyon planı
  • Göz kuruluğu ve göz yüzeyi kalitesi
  • Göz bebeği çapı ve gece görüş hassasiyeti
  • Retina muayenesi (özellikle miyop hastalarda)
  • Göz tansiyonu ve genel göz sağlığı

Bu değerlendirme sonunda PRK uygun görülmezse, başka lazer yöntemleri veya alternatif seçenekler konuşulabilir.

PRK Lazer Nasıl Yapılır?

PRK’nın mantığı basittir: kornea yüzeyi lazerle yeniden şekillendirilir. Klasik PRK ile PRK’nın bir varyantı olan Trans-PRK (No-Touch Lazer) yöntemleri yüzeyel lazer yöntemleridir. Bu yöntemlerde lazer operasyonunda yapılan işlemleri aşağıdaki gibi adım adım anlatabilirim. 

  • Göz damla ile uyuşturulur

  • Kornea yüzeyindeki epitel tabakasına yaklaşık 20 sn süreyle uygun konsantrasyonda medikal alkol uygulanır, bu şekilde epitel hücre tabakasının gevşemesi sağlanır.

  • Gevşemiş epitel hücre tabakası birtakım cerrahi aletlerle kornea yüzeyinden uzaklaştırılır ve korneanın stroma adı verilen tabakası ortaya çıkar. 

  • Kornea stroma tabakasına göz derecesini düzeltecek miktarda ve şekilde lazer atışı gerçekleştirilir. 
  • Kornea yüzeyine mitomisin adı verilen bir ilaç tatbik edilir. Göz bul sıvı ile yıkanır. 

  • Göz yüzeyine koruma amaçlı olarak kontakt lens yerleştirilir. Dört-Beş gün sonra bu kontakt lens çıkarılır. 

PRK Sonrası İyileşme Süreci (Zaman Çizelgesi)

İlk 3 gün 

PRK’da ilk günlerde gözde ağrı, batma, yanma ve sulanma gibi şikayetler olur. Bu genellikle 2-3 gün sürer. Bu durumun şiddeti hastadan hastaya değişir. İlk günlerde temiz ortamlarda bulunmak enfeksiyon kapmamak açısından önemlidir.

1 hafta–2 hafta

3-4 gün sonra epitel hücreleri tekrar oluştuğundan batma, yanma ve sulanma şikayetleri ortadan kalkar ve hasta rahatlar. Görmede bir miktar bulanıklık olur. Bu bulanıklığın şiddeti kişiden kişiye değişmektedir. Epitel iyileşmesi belirgin toparlar. Görme kalitesi kademeli artar. Bilgisayar kullanımı ve günlük rutine dönüş kişiye göre değişse de, çoğu hasta bu dönemde daha rahat eder.

2 hafta ve sonra

2 haftadan sonra görme genellikle belirgin seviyede düzelmiş olur. Bazı hastalarda bulanıklık süresi uzayabilir. Ancak her halukarda görme seviyesi haftalar geçtikçe daha iyiye gitmekte ve maksimum seviyeye çıkmaktadır. Netleşme çoğu zaman hızlı başlar ama mükemmel stabilite kademeli oturabilir.

PRK’nın Artıları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

PRK’nın öne çıkan tarafları:

  • Flep oluşturulmaması nedeniyle bazı hastalarda uygun seçenek olması

  • Özellikle ince korneası olanlarda kornea sağlamlığı açısından avantajlı bir yöntem olması

  • Yaşam tarzından dolayı bazı durumlarda tercih edilebilirlik

Dikkat edilmesi gerekenler:

  • İlk günlerde konfor yönetimi daha önemlidir

  • Damlalar ve kontroller aksatılmamalıdır

  • Gözleri ovalamamak ve önerilen korumaya uymak gerekir

  • Göz kuruluğu varsa daha yakından takip edilmelidir

Kayseri’de PRK Lazer İçin Değerlendirmede Neleri Önceliklendiriyorum?

Kayseri’deki muayenehanemde PRK lazer planlamasında önce korneanın güvenliğini merkeze alıyorum. Kornea topografisi ve kalınlık ölçümleriyle korneanın yapısal uygunluğunu değerlendiriyorum. Göz kuruluğu varsa bunu planlamanın bir parçası olarak ele alıyor, gerekirse önce göz yüzeyini güçlendiriyorum. Gece görüş hassasiyetini göz bebeği yapısı ile birlikte değerlendiriyorum, özellikle miyop hastalarda retina muayenesini ihmal etmiyorum. Bu verilerle PRK’nın sizin için uygun olup olmadığını netleştirip iyileşme sürecini yaşam tarzınıza göre planlıyorum.

Sonuç

PRK lazer, doğru hasta seçimi ve doğru planlamayla güvenli ve etkili bir yüzey lazer yöntemidir. En doğru karar, ayrıntılı muayene ve kişiye özel ölçümlerle verilir. Lazer yöntemlerinin tamamını karşılaştırmalı okumak isterseniz Lazer Göz Ameliyatı sayfamıza geçebilirsiniz.

PRK Lazer Hakkında Sık Sorulan 6 Soru​

PRK ağrılı mıdır?

PRK lazer operasyonu esnasında ağrı hissedilmez. Gözde yanma, batma, ağrı, sulanma hissi operasyon bitiminden yaklaşık 1 ay sonra başlar. 

PRK lazer operasyonu sonrasında hastanın gözleri kapatılmaz, hasta görür, ancak görmede biraz bulanıklık olur. Genellikle hasta günlük her işini yapabilecek görmeye sahiptir. Görme seviyesi genellikle yaklaşık 2-3 haftada maksimum seviyeye çıkar. Bazı hastalarda bu süre uzayabilir. 

PRK lazerden sonra damlaları genellikle 1-1.5 ay süreyle kullanılır. Antibiyotikli damla, kortizol içeren damla ve yapay gözyaşları kullanılmaktadır.

Lazer sonrası dönemde geçiçi göz kuruluğu ortaya çıkabilmektedir. Göz kuruluğu kişinin görmesini olumsuz etkileyebilir. Ancak bu durum geçicidir. 

Her göz derecesine lazer yapılamaz. Hastanın göz derecesinin niteliği (miyop, hipermetrop ve astigmat) ve göz numarası, kornea kalınlığı, kornea kırıcılık haritası karar vermede etkili faktörlerdir. 

Evet, 40 yaşından sonra da PRK lazer yapılabilir. 40-45 yaş sonrasında lazer yapıldığında okuma gözlüğü kullanımı ihtiyacının ortaya çıkma durumu hasta ile bilikte değerlendirilir. Bu durum hipermetrop ve astigmatta çok öenmli değildir. Miyop olan kişiler için daha önemlidir. 40 yaş sonrasında PRK lazer göz ameliyatı yaptığımız fazla sayıda hastamız mevcuttur.

Picture of Doç. Dr. Fatih Çakır Gündoğan

Doç. Dr. Fatih Çakır Gündoğan

1975 yılında Kırıkkale’de doğdu. Gülhane Askeri Tıp Akademisi’ni (GATA) bitirdi. Tıpta Uzmanlık Sınavında Türkiye 5. si oldu. Avrupa Göz Yeterlilik Sertifikası ve Uluslararası Göz Yeterlilik Sertifikası mevcuttur. 100’ün üzerinde uluslararası makalesi ve kitap bölüm yazarlıkları bulunmaktadır. Halen Kayseri merkezinde bulunan muayenehanesinde hizmet vermektedir.