Keratit, gözün en ön kısmında bulunan ve ışığın göz içine girmesini sağlayan saydam tabakanın, yani korneanın iltihaplanmasıdır. Kornea, görmenin net olabilmesi için şeffaf ve düzgün bir yapıda olmalıdır. Bu tabakada oluşan herhangi bir iltihap veya hasar, görme kalitesini doğrudan etkiler.
Keratit hafif seyredebilir ancak bazı durumlarda hızla ilerleyerek kalıcı görme kaybına yol açabilir. Bu nedenle keratit, basit bir göz kızarıklığı olarak değerlendirilmemelidir.
Keratit Neden Olur?
Keratit iki ana gruba ayrılır:
1. Enfeksiyöz (Mikrobik) Keratit
Kornea, bakteri, virüs, mantar veya parazit gibi mikroorganizmalar tarafından enfekte olabilir.
Bakteriyel Keratit
En sık görülen mikrobik keratit türüdür.
Özellikle kontakt lens kullanıcılarında daha sık görülür. En sık etkenler arasında Staphylococcus, Streptococcus ve Pseudomonas türleri yer alır. Pseudomonas enfeksiyonları hızlı ilerleyebilir ve acil tedavi gerektirir.
Viral Keratit
En sık nedenlerinden biri herpes simpleks virüsüdür.
Herpetik keratit, ayrı bir sayfada detaylı olarak ele alınacaktır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için “Herpetik Keratit Nedir?” başlıklı sayfamıza göz atabilirsiniz.
Mantar Keratiti
Genellikle bitkisel travma sonrası ortaya çıkar. Tarım bölgelerinde daha sık görülür. Tanı ve tedavisi zordur ve uzun süreli ilaç kullanımı gerektirir.
Paraziter Keratit (Acanthamoeba)
Özellikle hijyen kurallarına uymayan kontakt lens kullanıcılarında görülür. Şiddetli ağrı ile seyreder.
2. Enfeksiyon Dışı Keratit
Mikrobik olmayan nedenlerle gelişir:
Göz travması
Kimyasal yanıklar
Uzun süreli kontakt lens kullanımı
Göz kapağı hastalıkları
Bağışıklık sistemi hastalıkları
Bu durumlarda enfeksiyon olmadan da kornea iltihabı gelişebilir.
Keratit Belirtileri Nelerdir?
Keratit belirtileri genellikle belirgindir ve çoğu hastada şu şikâyetler görülür:
Gözde belirgin ağrı
Şiddetli kızarıklık
Işığa hassasiyet
Görmede bulanıklık
Gözde yabancı cisim hissi
Göz kapağında istemsiz kapanma
Ağrı düzeyi özellikle mikrobik keratitlerde belirgindir. Kontakt lens kullanan bir kişide ani gelişen ağrı ve görme azalması acil değerlendirme gerektirir.
Keratit Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı, göz hekimi tarafından yapılan ayrıntılı muayene ile konur.
Biyomikroskop ile kornea incelenir
Gerekirse korneadan örnek alınarak mikrobiyolojik inceleme yapılır
Enfeksiyon şüphesinde kültür testi uygulanabilir
Keratitte erken tanı, görme kaybını önlemek açısından kritik öneme sahiptir.
Keratit Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi, altta yatan nedene göre değişir.
Bakteriyel Keratit Tedavisi
Güçlü antibiyotikli göz damlaları
İlk günlerde sık damla uygulaması
Gerekirse ağızdan antibiyotik
Tedavi gecikirse korneada kalıcı iz (skar) oluşabilir.
Viral Keratit Tedavisi
Antiviral ilaçlar
Kortizon içeren damlalar bazı özel durumlarda dikkatle kullanılır
Herpetik keratit tedavisi ayrı bir başlıkta detaylandırılacaktır.
Mantar Keratiti Tedavisi
Antifungal (mantar karşıtı) damlalar
Uzun süreli tedavi gerekir
Bazı vakalarda cerrahi müdahale gerekebilir
Enfeksiyon Dışı Keratit Tedavisi
Suni gözyaşı damlaları
Göz kuruluğu tedavisi
Koruyucu kontakt lens
Altta yatan hastalığın tedavisi
Keratit Ne Kadar Sürede İyileşir?
Bu süre, nedenine bağlıdır.
Hafif yüzeyel keratitler birkaç gün içinde düzelebilir.
Bakteriyel keratit genellikle 1–2 haftada kontrol altına alınır.
Mantar ve paraziter keratitler haftalarca sürebilir.
Geç kalınan vakalarda korneada kalıcı iz kalabilir ve görme azalabilir.
Keratit Kalıcı Görme Kaybına Yol Açar mı?
Evet, açabilir.
Kornea saydamlığını kaybederse ışık düzgün geçemez ve görme azalır. İleri vakalarda kornea nakli gerekebilir. Bu nedenle keratit erken dönemde mutlaka tedavi edilmelidir.
Keratit Kimlerde Daha Sık Görülür?
Kontakt lens kullanıcıları
Bağışıklık sistemi zayıf kişiler
Göz travması yaşayanlar
Göz kuruluğu olan kişiler
Diyabet hastaları
Özellikle kontakt lenslerin gece çıkarılmadan kullanılması risk oluşturur.
Keratitten Korunmak Mümkün mü?
Evet. Alınabilecek önlemler şunlardır:
Kontakt lens hijyenine dikkat etmek
Lensle uyumamak
Göz travmalarından korunmak
Kimyasal maddelerle temas halinde gözü bol suyla yıkamak
Göz kuruluğunu tedavi etmek
Basit hijyen kuralları birçok mikrobik keratiti önleyebilir.
Hangi Durumlarda Acil Başvurulmalı?
Aşağıdaki belirtilerden biri varsa gecikmeden göz hekimine başvurulmalıdır:
Şiddetli göz ağrısı
Ani görme azalması
Kontakt lens kullanan bir kişide kızarıklık ve ağrı
Işığa dayanamayacak kadar hassasiyet
Keratit, “bekleyelim geçer” denilecek bir durum değildir.
Özet
Keratit, korneanın iltihaplanmasıdır ve hafif bir yüzey sorunu gibi görünse de ciddi sonuçlar doğurabilir. En sık nedenleri arasında bakteriyel enfeksiyonlar, viral enfeksiyonlar, mantar enfeksiyonları ve kontakt lens kullanımına bağlı problemler yer alır. Belirtiler genellikle ağrı, kızarıklık ve görme azalması şeklindedir.
Erken tanı ve doğru tedavi ile çoğu vaka kontrol altına alınabilir. Ancak gecikmiş vakalarda kalıcı kornea hasarı oluşabilir. Bu nedenle göz ağrısı ve görme değişikliği olan her hasta mutlaka göz hekimi tarafından değerlendirilmelidir.
