Katarakt, göz içindeki doğal merceğin saydamlığını kaybetmesiyle ortaya çıkan ve çoğu kişide yavaş ilerleyen bir görme problemidir. En zor yanı, başlangıç döneminde şikâyetlerin “hafif” ve “gel-gitli” olabilmesidir. Bu yüzden pek çok kişi kataraktın ilk işaretlerini gözlük numarasına, yorgunluğa ya da yaşa bağlayabilmektedir. Oysa katarakt belirtileri düzenli bir mantıkla takip edildiğinde oldukça tipiktir.
Bu sayfada kataraktın en sık görülen belirtilerini, günlük hayatta nasıl fark edilebileceğini ve hangi durumlarda gecikmeden göz muayenesine başvurulması gerektiğini net şekilde bulabilirsiniz. Kataraktın ne olduğu, nasıl oluştuğu ve temel tipleri hakkında genel bilgiyi “Katarakt Nedir?” ana rehberimizde bulabilirsiniz.
Kataraktın En Sık Belirtileri
Katarakt belirtileri genellikle ağrısızdır ve çoğu zaman yavaş yavaş artış gösterir. Belirtiler kişiden kişiye değişebilse de, aşağıdaki şikâyetler katarakt açısından en tipik işaretlerdir.
1. Bulanık görme ve netlik kaybı vardır
Kataraktın en temel belirtisi görüntünün netliğinin azalmasıdır. Kişi sanki gözlük camı kirlenmiş gibi bir görüntü tarif edebilmektedir. Yazılar seçilmektedir ama keskinlik kaybolmaktadır. Bu durum gün içinde ışığa ve yorgunluğa göre dalgalanabilmektedir.
2. Işığa hassasiyet ve kamaşma vardır
Güneşli havada rahatsız olma, parlak ışıkta gözlerin sulanması veya “ışık gözüme vurunca dağılıyor” hissi sık görülen bir belirtidir. Özellikle dışarıdan içeri girerken ya da tam tersinde ışığa adaptasyon zorlaşabilmektedir. Katarakt arttıkça bu kamaşma şikâyeti daha belirgin hale gelebilmektedir.
3. Gece görüşünde bozulma vardır
Gece araç kullanırken zorlanma, tabelaları geç fark etme ve loş ortamda daha kötü görme kataraktın çok sık görülen işaretlerindendir. Kişi gündüz görece idare ederken gece belirgin zorlanma yaşayabilmektedir. Bu şikâyet, özellikle arka kapsül altı katarakt tipinde daha erken ortaya çıkabilmektedir.
4. Farlar ve ışık kaynaklarının etrafında hale görme vardır
Karşıdan gelen farların etrafında halka oluşması, ışıkların “patlaması” ya da ışığın yayılması şeklinde tarif edilen durum kataraktla uyumlu olabilmektedir. Bu durum, özellikle gece sürüşünü belirgin şekilde zorlaştırabilmektedir. Kişi “farlar sanki büyüyor” diye anlatabilmektedir.
5. Renklerde soluklaşma ve kontrast kaybı vardır
Renklerin eskisi kadar canlı görünmemesi, beyazların sarımsı algılanması ve siyah-beyaz ayrımının azalması sık bir belirtidir. Bu durum özellikle okuma sırasında harflerin arka fondan ayrılmasını zorlaştırabilmektedir. Kişi “her şey mat görünüyor” diye tarif edebilmektedir.
6. Gözlük numarasında sık değişim vardır
Katarakt, gözün kırma gücünü etkileyebilmektedir. Bu nedenle gözlük numarası kısa aralıklarla değişiyor gibi hissedilebilmektedir. Bazı kişilerde miyopi artışı benzeri bir durum olabilmektedir. Bu durum geçici bir “yakını daha iyi görme” hissi de oluşturabilmektedir ama bu gerçek bir düzelme değildir.
7. Tek gözde çift görme olabilir
Bazen kişi tek gözle bakarken bile gölgelenme veya çift görme tarif edebilmektedir. Bu durum “monoküler diplopi” şeklinde adlandırılmaktadır ve kataraktla ilişkili olabilmektedir. Özellikle belirli ışık koşullarında daha belirgin hale gelebilmektedir.
8. Okumak için daha fazla ışık İhtiyacı vardır
Loşta okuyamama, telefon ekranını daha parlak kullanma veya lambayı daha güçlü açma ihtiyacı sık görülen bir işarettir. “Eskiden akşam rahat okurdum, şimdi ışık olmadan olmuyor” şikâyeti katarakt başlangıcında oldukça tipik olabilmektedir. Bu durum, yaşa bağlı yakın görme ihtiyacıyla karışabilmektedir; ayırıcı tanı için muayene gereklidir.
Katarakt Başlangıcı Nasıl Anlaşılır?
Katarakt başlangıcı çoğu zaman dramatik bir görme kaybı ile başlamaz. Daha çok küçük ipuçları ile kendini belli eder.
Gözlüğünüzü temizlemenize rağmen netlik düzelmiyorsa şüphe uyandırıcıdır.
Aynı ortamda eskisine göre daha fazla kamaşıyorsanız dikkat edilmelidir.
Gece sürüşü belirgin zorlaştıysa katarakt açısından değerlendirilmelidir.
Gözlük numaranız kısa aralıklarla değişiyorsa altta yatan bir sebep araştırılmalıdır.
Katarakt sinsi ilerlediği için kişi bir süre “idare eder” ama zamanla günlük yaşam kalitesi belirgin şekilde etkilenir hale gelebilmektedir.
Katarakt Belirtileri Hangi Hastalıklarla Karışabilir?
Katarakt belirtileri bazı göz hastalıklarına benzeyebilmektedir. Bu nedenle “bende katarakt var” demek için muayene şarttır.
Göz kuruluğu bulanıklık ve ışık hassasiyeti yapabilmektedir.
Gözlük numarası değişimleri kırma kusurlarına bağlı olabilmektedir.
Sarı nokta hastalığı görmede bozulma ve kontrast kaybı yapabilmektedir.
Glokom bazı kişilerde sinsi seyredebilmekte ve görme alanını etkileyebilmektedir.
Kornea problemleri ışık saçılması ve haleler oluşturabilmektedir.
Bu yüzden belirtiler varsa “en doğru adım” göz muayenesidir.
Ne Zaman Gecikmeden Göz Doktoruna Başvurulmalıdır?
Aşağıdaki durumlar varsa muayeneyi ertelememek gerekir:
Görme azalması günlük hayatı etkiliyorsa önemlidir.
Gece araç kullanımı belirgin zorlaştıysa risklidir.
Tek gözde belirgin ani değişim varsa dikkat edilmelidir.
Işık çakmaları, perde inmesi, ani görme kaybı gibi şikâyetler varsa acildir.
Diyabet gibi risk faktörleri varsa düzenli takip gereklidir.
Katarakt genellikle acil bir tablo değildir; ancak bazı belirtiler katarakt dışı acil durumların işareti olabilmektedir.
Muayenede Katarakt Belirtileri Nasıl Değerlendirilir?
Katarakt şüphesinde muayene ile mercek saydamlığı değerlendirilir. Gerekli görüldüğünde göz bebeği damla ile büyütülerek daha ayrıntılı inceleme yapılır. Görme keskinliği ölçülür, göz içi basıncı kontrol edilir ve retina değerlendirmesi yapılır. Amaç sadece kataraktı görmek değildir; görmeyi etkileyebilecek diğer sorunları da dışlamaktır.
Katarakt Tedavisine Kısa Bir Bakış
Kataraktın kesin tedavisi cerrahidir ve saydamlığını kaybeden doğal lensin çıkarılıp yerine göz içi mercek yerleştirilmesi şeklinde planlanır. Ancak her katarakt “hemen ameliyat” anlamına gelmez; karar günlük yaşam etkisine, görme seviyesine ve gözün genel durumuna göre verilir.
Sık Sorulan Bir Soru: “Kataraktım Var Ama Ağrım Yok, Normal midir?”
Evet, katarakt genellikle ağrısızdır. Ağrı, kızarıklık ve batma gibi şikâyetler daha çok başka göz problemlerini düşündürebilmektedir. Bu nedenle sadece “ağrım yok” diye muayeneyi ertelemek doğru değildir. Görme kalitesindeki değişim esas belirleyicidir.
Sonuç
Katarakt belirtileri çoğu zaman yavaş ilerleyen ama günlük yaşamı giderek daha fazla etkileyen bir tablo ile kendini gösterir. Bulanık görme, kamaşma, gece görüş bozukluğu, ışıkların etrafında hale görme ve sık numara değişimi gibi işaretler ciddiye alınmalıdır. Erken değerlendirme, hem kataraktın seviyesini netleştirir hem de benzer şikâyet yapan diğer göz hastalıklarının atlanmasını engeller.
Katarakt Hakkında Merak Edilenler
Kataraktın tanısı ve tedavisiyle ilgili detaylı bilgi almak için aşağıdaki yazılara göz atabilirsiniz:
Katarakt ameliyatı hakkında ayrıntılı bilgi için
👉 Katarakt Ameliyatı hizmet sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Katarakt Belirtileri Hakkında SSS
Katarakt çoğu kişide yavaş başlar ve ilk fark edilen durum genellikle netlik kaybıdır. Görüntü sanki buğulu cam arkasından bakıyormuş gibi algılanır ve gözlüğü silmekle düzelmez.
Katarakt çoğu zaman ağrısızdır. Ağrı, kızarıklık veya şiddetli batma varsa katarakt dışı bir durum da düşünülmelidir ve muayene geciktirilmemelidir.
Evet, gece görüşünde bozulma ve karşıdan gelen farlarda kamaşma kataraktın tipik belirtilerindendir. Işıkların etrafında halka görme veya ışık saçılması da eşlik edebilir.
Evet, katarakt gözün kırma gücünü etkileyebilir ve gözlük numarasının sık değiştiği hissini oluşturabilir. Bazı kişilerde geçici olarak “yakını daha iyi görme” gibi bir durum da olabilir ama bu kalıcı düzelme değildir.
Evet, katarakt iki gözde olsa bile ilerleme hızı aynı olmayabilir. Bir göz daha fazla etkilendiğinde kişi farkı daha net hisseder ve tek gözle bakınca belirgin bulanıklık tarif edebilir.
Karışabilir. Göz kuruluğu da dalgalı bulanıklık ve ışık hassasiyeti yapabilir. Bu yüzden “katarakt mı, kuruluk mu?” ayrımı için muayene önemlidir.
Günlük yaşamı etkiliyorsa ciddi kabul edilir. Okuma, bilgisayar, televizyon, gece sürüşü veya iş performansı belirgin etkileniyorsa kataraktın derecesi ve tedavi planı değerlendirilmelidir.
Bulanık görme artıyorsa, kamaşma belirginleşiyorsa, gece sürüşü zorlaştıysa veya gözlük numarası sık değişiyorsa geciktirmeden muayene olunmalıdır. Ani görme kaybı, ışık çakmaları veya perde inmesi hissi varsa acil değerlendirme gerekir.
