Göz tansiyonu (glokom), görme sinirinin zaman içinde hasar görmesine yol açabilen genellikle sinsi bir hastalıktır. Göz tansiyonu hastalığının en kritik özelliği erken dönemde çoğu hastada belirti vermemesidir. Kişi iyi gördüğünü düşünürken, görme alanında fark edilmesi zor olan görme kayıpları başlayabilir. Bu yüzden glokomda “iyi hissetmek”, hastalığın olmadığı anlamına gelmez; düzenli muayene ve göz tansiyon ölçümleri çok önemlidir.
Bu sayfada glokomun ne olduğunu, muayenede hangi testlerin yapıldığını ve tedavinin nasıl planlandığını bulacaksınız. Kayseri’de bulunan kliniğimizde glokom (göz tansiyonu) değerlendirmesinde, ölçüm ve testleri tek bir plan içinde ele alarak kişiye özel takip şeması oluşturuyoruz.
Glokom nedir? “Göz tansiyonu” ne anlama gelir?
Glokom, genellikle göz içi basıncının (GİB) görme sinirine zarar verecek düzeye çıkması veya görme sinirinin basınca karşı hassas olmasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır. Göz tansiyonu tedavisinde hedef şudur:
Görme sinirini korumak ve hastalığın ilerlemesini durdurmak.
Not: Glokom yalnızca göz tansiyonu açısından sadece “yüksek bir sayı” demek değildir. Aynı basınç değerinde bir kişide sorun oluşmazken, başka bir kişide glokom ortaya çıkabilir. Bu nedenle glokom değerlendirmesi tek bir muayenede tek bir göz tansiyonu ölçümüyle değil, muayene + testler + takip ile yapılır.
Glokom neden önemlidir?
Erken dönemde belirti vermeyebilir.
Zarar gören görme siniri dokusunun işlevi hemen hiçbir şekilde geri getirilemez.
Bu yüzden glokom tedavisinde amaç, görme kaybı oluşmadan önce ya da çok erken dönemde hastalığı tespit edip ilerlemeyi durdurmaktır.
Kimler glokom açısından daha yüksek risk taşır?
Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa glokom açısından düzenli kontrol önerilir:
40 yaş ve üzeri
Ailede glokom öyküsü (anne, baba, kardeş)
Yüksek göz içi basıncı saptanması
Şeker hastalığı, kan dolaşım problemleri
Uzun süreli kortizon (damla/ilaç) kullanımı
Göz travması öyküsü
Yüksek miyopi
Daha önce göz ameliyatı geçirmiş olmak
Glokom belirtileri nelerdir?
Glokom genel olarak açık açılı glokom ve kapalı açılı glokom şeklinde iki ana başlık altında incelenir. Tüm glokomların yaklaşık %90’lık kısmı açık açılı glokomdur. Glokomun tipleri konusunda daha fazla bilgi için “Göz Tansiyonu (Glokom) Nedir?” başlıklı sayfamıza gidebilirsiniz.
Glokomun belirtileri de açık açılı ve kapalı açılı glokom olmasına göre değişmektedir:
Açık açılı glokomda
Özellikle başlangıçta belirti vermeyebilir ve sinsi ilerler.
Yavaş ilerleyen görme alanı kayıpları (çoğu kişi fark etmez)
Zamanla çevresel görmede azalma
Kapalı açılı glokom atağında (acil durum)
Aşağıdakiler varsa aynı gün acil muayene gerekir:
Şiddetli göz ağrısı
Bulanık görme, ışıkların etrafında halkalar
Baş ağrısı, mide bulantısı/kusma
Gözde kızarıklık ve sertlik hissi
Glokom muayenesinde hangi testler yapılır?
Glokom tanısı ve takibi için değerlendirme standart bir sırayla planlanır. Kayseri’de glokom muayenesinde kullandığımız yaklaşım şu adımları içerir:
Göz içi basıncı ölçümü (Tonometri)
Göz içi basınç ölçümü, glokom şüphesinin ilk basamağıdır. Göz tansiyonu ölçümü tek başına tanı koydurmaz; ama yol gösterir.Kornea kalınlığı ölçümü (Pakimetri)
Kornea kalınlığı ölçümü, ölçülen basınç değerinin yorumlanmasını etkiler. Bu yüzden glokom değerlendirmesinde mutlaka dikkate alınır.Göz dibi ve görme siniri muayenesi
Görme siniri başı (optik disk) glokomun en önemli hedefidir. Göz dibi muayenesinde optik sinir başının görünümü değerlendirilir.OCT (Optik Koherens Tomografi)
OCT, görme siniri lif tabakasını ölçer. Glokomun erken tanısında ve ilerlemesinin takibinde etkilidir.Görme alanı testi (Perimetri)
Görme alanı testi glokomun görmeye etkisini objektif olarak gösteren testtir. Takipte düzenli aralıklarla tekrarlanır.Açı değerlendirmesi (Gonyoskopi)
Glokomun tipini (açık açı / kapalı açı) belirlemede önemlidir ve tedavi yaklaşımını doğrudan etkiler.
Bu testlerin amacı şudur: Glokom var mı, varsa hangi tipte ve hangi evrede, tedavi nasıl yapılmalı, hedef basınç ne olmalı ve takip sıklığı nasıl olmalı?
Glokom tedavisi nasıl planlanır?
Glokom tedavisinde hedef sadece göz tansiyonunu dikkate alarak “tek bir rakamı düşürmek” değil; görme sinirini koruyacak basınç seviyesini yakalamaktır. Tedavi planı; glokomun tipi, evresi, test sonuçları ve ilerleme hızına göre belirlenir.
1) Damla tedavisi
Glokom tedavisinde en sık kullanılan yöntemdir.
Damlaların düzenli ve doğru kullanımı tedavinin temelidir.
Kontrollerde hem basınç hem de testlerle etkinlik değerlendirilir.
Damlaya bağlı kızarıklık/yanma gibi şikâyetler olursa tedavi planı hekim kontrolünde düzenlenir.
2) Lazer tedavisi (SLT)
Seçilmiş hastalarda damla ihtiyacını azaltmak veya göz içi basınç kontrolünü güçlendirmek için uygulanabilir.
SLT, özellikle açık açılı glokomda sık kullanılan bir seçenektir.
SLT lazere uygunluk muayene bulgularıyla belirlenir.
3) Cerrahi tedavi
Damla ve/veya lazerle hedef basınç sağlanamıyorsa cerrahi seçenekler gündeme gelir.
Amaç göz içi basıncını kalıcı biçimde kontrol altına almaktır.
Hangi cerrahinin uygun olacağı glokom tipine ve gözün yapısına göre belirlenir.
Glokom takibi ne sıklıkla yapılır?
Glokom, “bir kez ölçtük, bitti” hastalığı değildir. Takip planı önemlidir:
Göz içi basınç ölçümü düzenli aralıklarla yapılır.
OCT ve görme alanı belirlenen periyotlarda tekrar edilir.
Amaç optik sinir başındaki hasarda ve/veya görme alanı testinde ilerleme olup olmadığını erken yakalamaktır.
Takip aralığı; hastalığın evresine ve risk düzeyine göre planlanır.
Kayseri’de glokom değerlendirmesi için randevu
Glokom şüpheniz varsa veya daha önce “göz tansiyonu yüksek” denildiyse, en doğru yaklaşım şudur:
Kapsamlı muayene + doğru testler + düzenli takip planı.
Randevu alarak glokom değerlendirme sürecini başlatabilirsiniz.
Göz Tansiyonu Tanı ve Tedavisi ile İlgili Sık Sorulan Sorular
Glokom tamamen iyileşir mi?
Glokomda amaç “tamamen ortadan kaldırmak” değil, ilerlemeyi durdurmak ve görme sinirini korumaktır. Erken tanı ve düzenli takip ile bu hedef güçlü şekilde sağlanır.
Göz tansiyonu kaç olmalı?
Genel olarak göz içi basıncı çoğu kişide yaklaşık 10–21 mmHg aralığındadır. Ancak glokomda önemli olan, sizin gözünüz için belirlenen hedef basınçtır. Bu hedef; sinir hasarı ve test sonuçlarına göre belirlenir.
Tek ölçümle glokom tanısı konur mu?
Hayır. Glokom tanısı; muayene bulguları, görme siniri değerlendirmesi, OCT ve görme alanı gibi testlerin birlikte yorumlanmasıyla konur.
Hava üflemeli ölçüm yeterli mi?
Tarama için fikir verir; fakat glokom değerlendirmesinde basınç ölçümünün doğru yöntemle teyidi ve diğer testlerle birlikte yorumlanması gerekir.
Glokom damlaları ömür boyu mu kullanılır?
Tedavi süresi hastalığın seyrine bağlıdır. Glokom kronik bir hastalıktır; bu nedenle tedavi ve takip uzun soluklu planlanır. Tedavi değişiklikleri kontrol muayeneleriyle yapılır.
Glokom ameliyatı ne zaman gerekir?
Damla ve/veya lazerle hedef basınç sağlanamıyorsa veya hastalık ilerliyorsa cerrahi seçenekler değerlendirilir. Karar muayene ve testlerle netleştirilir.
Glokom iki gözde birden olur mu?
Olabilir. Bazı kişilerde tek göz daha fazla etkilenir. Bu yüzden değerlendirme iki göz için ayrı ayrı yapılır.
Glokom şüphesi varsa hangi testler şart?
Basınç ölçümü, görme siniri muayenesi, OCT ve görme alanı testi glokom değerlendirmesinde temel testlerdir. Gerekli ek testler muayenede belirlenir.
İlgili Yazılar
Göz Tansiyonu (Glokom) Belirtileri Nelerdir? Sessiz İlerleyen İşaretler
Göz Tansiyonu Kaç Olmalı? Normal Göz İçi Basıncı ve Ne Anlama Geldiği
Oküler Hipertansiyon Nedir? Yüksek Göz Tansiyonu Glokom Demek mi?
Normal Tansiyonlu Glokom Nedir? Göz Tansiyonu Normal Çıkarken Glokom Olur mu?
Glokom Damlaları Nasıl Kullanılır? Doğru Uygulama ve Sık Yapılan Hatalar
Kapalı Açılı Glokom Krizi Belirtileri: Ne Zaman Acil Başvurmalı?
