Göz Tansiyonu Tanısında Kontakt Lens Geliştirilmesine Yönelik Bilimsel Gelişme
Glokom bir zaman sürecinde yavaşça ortaya çıkan bir hastalık olduğundan genellikle rutin muayeneler esnasında tespit edilmektedir. Üzücü nokta şudur ki tespit edilene kadar genellikle kalıcı bir görme kaybına da yol açmış olmaktadır. Ancak bu durum yakın gelecekte değişebilir, çünkü İngiltere ve Türkiye’den akademisyenler göz içi basıncındaki değişimleri anlık olarak tespit edebilen bir kontakt lens üretmişlerdir.
Göz tansiyonu hastalığı (glokom) göz içi basıncını oluşturan ve gözün ön kısmındaki boşlukta bulunan sıvının göz dışına yeteri kadar çıkamaması sonucunda göz içi basıncını (GİB) artırması ve sonuçta da bu artan basıncın görme siniri üzerinde baskı oluşturarak sinirlere hasar vermesi ile ortaya çıkmaktadır. Üretilen kontakt lens üzerinde mevcut olan mikrosensörler bir zaman aralığında göz içi basıncını tespit ederek kablosuz olarak göz doktoruna bildirebilme yeteneğine sahiptir.
Bu bilimsel çalışma Türk akademisyenler tarafından gerçekleştirilmiş ve “Contact Lens and Anterior Eye” dergisinde yayınlanmıştır. Bu ilk çalışmada 6 denek üzerinde deneme yapılmıştır. İlk yapılan bu çalışmadan sonra araştırmacılar daha büyük bir grup üzerinde bu çalışmayı tekrarlayacaklar. Başarılı olduğu takdirde bu lensler ticari olarak sunulmaya başlayacaktır.
Geleneksel olarak göz tansiyonu göz muayenesi esnasında tespit edilmektedir. Bu durumun glokomun tespitinde bazı handikapları mevcuttur. Göz tansiyonu 24 saatlik gün içinde büyük miktarlarda değişebilmektedir. Eğer göz muayenesi ile tespit edilen göz tansiyonunda şüpheli bulgular elde edilirse hasta kliniğe yatırılıp 24 saatlik göz içi basıncı ölçümü gerekebilmektedir. Hastanın gece kaldırılıp göz tansiyonunun ölçülmesi gerekmektedir. Bu da ölçümlerin daha az doğru olmasına ve maliyete neden olmaktadır. Kontakt lens ile yapılan ölçümlerde belirli bir zaman diliminde göz içi basıncındaki değişiklikler anlık ve seri olarak tespit edilebileceğinden ve göz doktoruna daha fazla ölçüm gönderildiğinden glokom tanısını kolaylaştıracaktır.
Bu çalışma göz içi basıncının ölçülmesi amacıyla geliştirilen ilk kontakt lens çalışması değildir. Ancak daha önceki çalışmalarda kullanılan kontakt lensler kişiyi rahatsız ettiğinden kullanılmaları pratikte mümkün olmamış ve klinik kullanıma girmemiştir. Bu çalışmada üretine kontakt lens kullanıcılar tarafından daha iyi tolere edilmiştir ve klinik kullanıma girmesi daha kolay olacaktır.
Sıkça sorulan sorular
Göz tansiyonunu ölçen kontakt lens nedir?
İngiltere ve Türkiye’den akademisyenlerin geliştirdiği, üzerindeki mikrosensörlerle göz içi basıncındaki değişimleri belirli bir zaman aralığında ölçüp kablosuz olarak göz doktoruna iletebilen deneysel bir kontakt lenstir. Çalışma “Contact Lens and Anterior Eye” dergisinde yayımlanmıştır.
Bu kontakt lens neden önemli, ne işe yarayacak?
Göz tansiyonu gün içinde büyük ölçüde değişir; tek muayenedeki ölçüm bu dalgalanmayı kaçırabilir. Bu lens gün boyu seri ölçüm yaparak doktora daha çok veri sunacağı için glokom tanısını ve takibini kolaylaştırma potansiyeli taşır; hastanın 24 saatlik ölçüm için kliniğe yatma ihtiyacını azaltabilir.
Bu kontakt lens şu an kullanılabiliyor mu?
Hayır, henüz deneysel aşamadadır; ilk çalışma 6 kişilik küçük bir grupta yapılmıştır. Araştırmacılar daha büyük gruplarda çalışmayı tekrarlayacak; başarılı olursa ticari kullanıma sunulması planlanmaktadır. Önceki benzer lensler hastayı rahatsız ettiği için klinik kullanıma girmemişti; bu lens daha iyi tolere edilmiştir.
