Kolesterol İlacı Diyabet Hastalarında Retina Hastalığını Yavaşlatmaktadır
Diyabet (şeker hastalığı), gözün arka kısmında küçük kan damarlarına hasar vererek “diyabetik retinopati” adı verilen bir dizi soruna neden olmaktadır. Tüm dünya genelinde diyabetik retinopati görme kaybının en sık 5 nedeninden biridir ve son yıllarda sıklığı artan tek nedendir.
Fenofibrat kolesterol düşürücü bir ilaç olarak 30 yıldan daha uzun süredir kullanılmaktadır. Daha önce kalp hastalığının tedavisi konusunda yapılan bazı çalışmalarda fenofibratın şeker hastalığına bağlı retina sorunlarının (diyabetik retinopatinin) ilerlemesini yavaşlattığı konusunda ilk bulgular elde edilmiştir. Ancak daha ikna edici bulgular gerekmekte idi.
“İrlanda’da şeker hastalığına bağlı göz olaylarını azaltma” (LENS) çalışmasında ulusal rutin diyabetik göz tarama çalışmasının bir parçası olarak tip 1 ve tip 2 diyabeti olan 1151 erişkinde retinopatinin ilerlemesi konusunda fenofibrat ile plasebo (ilaç görünümünde etkisiz bir tablet) karşılaştırılmıştır. Çalışmaya katılan tüm hastalarda erken-orta seviyede diyabetik retinopati mevcut idi.
Sonuç olarak 4 yıllık bir süre sonucunda, fenofibrat alan hastalarda bir göz doktoruna sevk ya da diyabetik retinopati ya da makülopati (diyabete bağlı sarı nokta sorunları) nedeniyle tedavi alma riski plasebo olan hastalara göre %27 oranında daha az saptandı.
Fenofibrat tedavisi ayrıca daha az sıklıkla maküla ödemi ve retinopati nedeniyle daha az sıklıkta tedavi ihtiyacı ile birliktelik gösterdi. Bu sonuçlar tip 1 ve tip 2 diyabet hastalarında ve böbrek sorunu olan ve olmayan hastalar arasında herhangi bir farklılık göstermedi. Yani bu durumlar fenofibrat tedavisinin olumlu sonuçları üzerinde etkili değil idi.
Diyabetik retinopati görme kaybının önde gelen nedenlerinden biridir ve iyi bir kan glukoz kontrolü önemlidir. Ama birçok kişi için bu oldukça zor bir durumdur. Diyabetik retina hastalığının ilerlemesini azaltmak için daha basit stratejilere ihtiyaç bulunmaktadır. Bu anlamda fenofibrat erken-orta şiddette diyabetik retinopatisi olan hastalarda ilave bir değer katabilecektir.
Sıkça sorulan sorular
Kolesterol ilacı diyabetik retinopatiyi yavaşlatır mı?
Bilimsel çalışmalar, fenofibrat adlı kolesterol düşürücü ilacın erken-orta şiddette diyabetik retinopatisi olan hastalarda hastalığın ilerlemesini yavaşlatabildiğini göstermektedir. İrlanda’da yürütülen LENS çalışmasında fenofibrat alan hastalarda göz doktoruna sevk veya retinopati/makülopati nedeniyle tedavi ihtiyacı, plaseboya göre 4 yılda %27 daha az bulunmuştur.
Fenofibrat her diyabet hastasında retinayı korur mu?
Çalışmadaki olumlu etki tip 1 ve tip 2 diyabet ile böbrek sorunu olan ve olmayan hastalarda benzer bulunmuştur. Ancak fenofibrat, iyi kan şekeri kontrolünün yerini tutmaz; erken-orta retinopatide ek bir koruyucu değer katan bir seçenektir. İlaç kullanımı kararı mutlaka hekiminizle birlikte verilmelidir.
Diyabetik retinopatide en önemli koruyucu önlem nedir?
En önemli önlem iyi kan şekeri (glukoz) kontrolüdür; bunun yanında tansiyon ve kolesterol kontrolü ile düzenli göz muayenesi kritiktir. Şeker hastalarının görme şikayeti olmasa bile yılda en az bir kez göz dibi muayenesi olması, retinopatinin erken yakalanması için şarttır.
