YAG Lazer Kapsülotomi
YAG Lazer Kapsülotomi Nedir?
YAG lazer kapsülotomi, katarakt ameliyatı sonrasında gelişen “ikincil katarakt” durumunun tedavisinde kullanılan, ağrısız ve kısa süren bir lazer işlemidir. Halk arasında “kataraktın geri gelmesi” gibi algılansa da bu doğru değildir; aşağıda bu farkı açıklıyorum.
YAG lazer, göz hekimliğinde kullanılan lazer yöntemlerinden biridir. En sık kullanım alanı, katarakt ameliyatı sonrasında ortaya çıkan bulanıklığın giderilmesidir. Bunun dışında bazı göz tansiyonu hastalarında (YAG lazer iridotomi) ve bazı göz içi işlemlerde de kullanılır.
İkincil Katarakt (Arka Kapsül Kesifleşmesi) Nedir?
Katarakt ameliyatında, saydamlığını kaybeden doğal mercek alınır ve yerine yapay bir göz içi mercek yerleştirilir. Bu merceği taşıyan kesenin arkasında “arka kapsül” adı verilen çok ince, saydam bir zar bulunur. Ameliyat sırasında bu zar korunur çünkü yapay merceğe doğal bir destek sağlar.
Zamanla bu arka kapsülün üzerinde lens epitel hücreleri çoğalabilir ve zar bulanıklaşır. Işık, yapay mercekten geçtikten sonra bu matlaşmış zardan rahatça geçemez ve retinaya net ulaşamaz. İşte bu duruma “arka kapsül kesifleşmesi” veya “arka kapsül opasifikasyonu” denir; halk arasında ikincil katarakt olarak bilinir.
Önemli: Bu durum katarağın geri gelmesi değildir. Katarakt bir kez alındıktan sonra tekrar oluşmaz. Burada bulanıklaşan, merceğin kendisi değil arkasındaki zardır.
İkincil Katarakt Kimlerde ve Ne Zaman Görülür?
Arka kapsül kesifleşmesi, katarakt ameliyatı olan kişilerin önemli bir bölümünde ortaya çıkar. Görülme zamanı ve şiddeti kişiden kişiye çok değişir:
- Kimi hastada ameliyattan sonraki ilk aylarda,
- Kimi hastada yıllar sonra ortaya çıkar,
- Bazı hastalarda ise hiç görülmez.
Genel olarak ameliyattan 1 yıl sonra hastaların yaklaşık %10’unda, ilerleyen yıllarda daha fazlasında görülebilir. Belirtileri, tıpkı kataraktta olduğu gibi görmenin yeniden puslanması, ışıkların dağılması ve netlik kaybıdır. Bu belirtiler ortaya çıktığında YAG lazer kapsülotomi gündeme gelir.
YAG Lazer Kapsülotomi Nasıl Yapılır?
İşlem son derece pratik ve konforludur:
- Göze damla anestezisi (uyuşturma) uygulanır.
- Bazen görüşü kolaylaştırmak için göz bebeğini büyüten damla damlatılır.
- Hasta, göz muayenesi olur gibi çenesini ve alnını cihaza yerleştirir.
- Doktor, arka kapsüle odaklanarak lazer atışlarıyla bulanık zarda ortadan bir açıklık oluşturur (zarı buharlaştırır).
- İşlem birkaç dakika sürer; kesi, iğne veya dikiş yoktur.
İşlemden sonra göz kapatılmaz ve hasta genellikle kısa süre içinde günlük hayatına döner. Görme, çoğu hastada aynı gün veya ertesi gün belirgin şekilde netleşir.
YAG Lazer Kapsülotomi Sonrası Süreç
İşlemden sonra kişi, gözünün önünde birkaç gün uçuşmalar (sinek uçuşması) görebilir. Zaten uçuşması olan hastalarda bunlarda geçici bir artış olabilir; ancak bunlar genellikle birkaç gün içinde azalır. Doktorunuz genellikle 1-2 çeşit göz damlası reçete eder ve 4-5 gün kullanılmasını ister.
YAG Lazer Kapsülotomi Riskleri Var mıdır?
YAG lazer kapsülotomi oldukça güvenilir bir işlemdir ve riskleri çok düşüktür. Yine de hiçbir tıbbi işlem tümüyle risksiz değildir. Nadiren görülebilen durumlar şunlardır:
- İşlemden sonra göz içi basıncında geçici yükselme (bu nedenle işlem sonrası basınç kontrolü yapılabilir),
- Yapay mercek üzerinde küçük iz oluşması,
- Çok nadiren göz içinde geçici iltihabi reaksiyon,
- Çok nadiren retina yırtığı veya dekolmanı riski.
Bu nedenle işlem, deneyimli bir hekim tarafından ve uygun endikasyonla yapıldığında güvenlidir. Göz yapınıza özel riskler varsa doktorunuz bunları size ayrıca açıklar.
İlgili Yazılar
Katarakt tedavisi hakkında detaylı bilgi için
👉 Katarakt Ameliyatı hizmet sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
YAG lazer kapsülotomi nedir?
YAG lazer kapsülotomi, katarakt ameliyatından sonra göz içi merceğin arkasındaki ince zarın (arka kapsül) zamanla bulanıklaşması durumunda (ikincil katarakt) bu zarı lazerle açan işlemdir. Bulanık zar birkaç dakikada, ağrısız şekilde temizlenir ve görme yeniden netleşir.
İkincil katarakt nedir, gerçek katarağın geri gelmesi midir?
Hayır. İkincil katarakt (arka kapsül kesifleşmesi), katarağın geri gelmesi değildir. Ameliyatta yapay merceği taşıyan kesenin arka zarının, üzerinde biriken hücreler nedeniyle bulanıklaşmasıdır. Katarakt ameliyatı olan kişilerin önemli bir bölümünde zamanla görülür; 1 yılda yaklaşık %10, birkaç yıl içinde daha fazlasında ortaya çıkabilir.
YAG lazer kapsülotomi ağrılı mıdır, ameliyat mıdır?
İşlem ağrısızdır ve klasik anlamda bir ameliyat değildir. Sadece damla anestezisi ile yapılır. Hasta, göz muayenesi olur gibi çenesini ve alnını cihaza yerleştirir; doktor arka kapsüle odaklanarak lazer atışlarıyla zarı açar. Göz kapatılmaz, kesi veya dikiş yoktur.
YAG lazer kapsülotomi sonrası nelere dikkat edilmeli?
İşlemden sonra birkaç gün gözün önünde uçuşmalar görülebilir; bunlar genellikle kendiliğinden azalır. Genellikle 1-2 damla 4-5 gün kullanılır. Ani ve artan ışık çakması, perde inmesi hissi veya belirgin görme azalması olursa hekime başvurulmalıdır.
İkincil katarakt tekrarlar mı?
Hayır. YAG lazer kapsülotomi ile açılan arka kapsül tekrar kapanmaz; işlem genellikle bir kez yapılır ve kalıcı sonuç verir.
