Diplopi (Çift Görme) Nedir?

Diplopi, halk arasında bilinen adıyla çift görme, tek bir nesnenin iki ayrı görüntü şeklinde algılanmasıdır. Normalde iki gözümüz aynı noktaya bakar ve beyin bu iki görüntüyü tek ve net bir görüntü haline getirir.

Bu sistemde bir bozulma olduğunda kişi aynı cismi iki tane görmeye başlar.

Diplopi yatay (yan yana), dikey (üst üste) ya da çapraz şekilde olabilir.

Çift görme, altta yatan nedene bağlı olarak basit bir göz probleminden ciddi nörolojik hastalıklara kadar geniş bir yelpazede ortaya çıkabilmektedir.

Diplopi Türleri (Çift Görme Çeşitleri)

Diplopi iki ana gruba ayrılır:

1️⃣ Monoküler Diplopi (Tek Göz Açıkken Devam Eden Çift Görme)

Tek göz kapatıldığında çift görme devam ediyorsa buna monoküler diplopi denir.

En sık nedenleri:

• Astigmat

• Katarakt

• Kornea düzensizlikleri

• Göz kuruluğu

Bu tip diplopi genellikle gözün optik yapısından kaynaklanır.

---

2️⃣ Binoküler Diplopi (İki Göz Açıkken Olan Çift Görme)

Bir göz kapatıldığında çift görme kayboluyorsa bu binoküler diplopidir.

Bu durum genellikle:

• Şaşılık

• Göz kası felçleri

• Sinir hasarları

• Beyinsel nedenler

ile ilişkilidir.

Diplopi Neden Olur?

Diplopi neden olur sorusunun cevabı altta yatan mekanizmaya bağlıdır.

🔹 Göz Kas Problemleri

Gözleri hareket ettiren 6 kasın dengesiz çalışması çift görmeye yol açabilir.

🔹 Sinir Felçleri

3., 4. ve 6. kafa çiftleri göz hareketlerini kontrol eder. Bu sinirlerde hasar diplopi yapabilir.

En sık nedenler:

• Diyabet

• Hipertansiyon

• Beyin damar hastalıkları

🔹 Şaşılık

Gözlerin paralelliğinin bozulması çift görmeye yol açabilir.

🔹 Beyin Kaynaklı Nedenler

• Beyin tümörleri

• İnme (felç)

• Multipl skleroz

• Kafa travması

🔹 Tiroid Hastalıkları

Özellikle tiroid göz hastalığında kaslar kalınlaşabilir ve diplopi gelişebilir.

Monoküler Diplopi Nedenleri

Monoküler diplopi aşağıdaki durumlarda ortaya çıkar.

Monoküler Diplopi Nedenleri	Diğer Bulgu ve Belirtiler
Yüksek Astigmatizma	Gözün kornea tabakasının düzensiz olan şekli bulanık görmeye ve çift görme nedeni olabilir.
Keratokonus	Keratokonus Hastalığında kornea dokusunun yapısı bozulur. İlerleyici bir hastalıktır. Korneanın ışık kırıcı ortamı belirgin derecede etkilendiği için çift görme nedeni olabilmektedir.
Katarakt	Katarakt lensin saydamlığını kaybetmesidir. Özellikle lensteki düzensiz değişiklikler diplopi nedeni olabilmektedir.
Lensteki Pozisyon Anormallikleri	Özellikle Marfan sendromu gibi genetik sorunlarda ve göze gelen travmalarda doğal lensin yer değiştirerek çift görme nedeni olması ihtimal dahilindedir.
Göz Kuruluğu	Göz kuruluğu durumunda göz yüzeyindeki nemin azalması zaman zaman bulanık görmeye ve çift görmeye neden olabilir.
Pterjium	Pterjium dokusu korneanın merkezine geldiğinde ışık kırılmasını bozduğu için diplopi yapabilir.

Binoküler Diplopi Nedenleri

Binoküler diplopi her iki göz açıkken ortaya çıkar. Binoküler çift görmede ana neden her iki gözün hareketlerindeki koordinasyonun bozulmasıdır. Bu tip çift görmede hasta her iki görüntünün de net olduğunu ifade eder.

Binoküler Diplopi Nedenleri	Ek Bilgi ve Belirtiler
Sinir Hasarı Yapan Hastalıklar	Beyin ile göz arasında bulunan ve göz hareketlerinden sorumlu olan 3 tane sinir bulunmaktadır. Bu sinirlerdeki iletimi bozabilen ve kanlanma bozukluğu yapan şeker hastalığı ve hipertansiyon gibi nedenler çift görmeye yol açabilir. Örneğin, bu sinirlerden 6. sinir adı verilen sinir hasar gördüğünde göz içe doğru kayar ve dışarı bakamaz. Bu da çift görme sorununa yol açar. Bunun yanında göze gelen darbeler ve beyin tümörleri de bu sinirlerde hasar oluşturup diplopi nedeni olabilir. Her bir neden kendine özgü diğer belirtilerle birlikte görülebilir.
Myastenia Gravis Hastalığı	Bu hastalık sinirden kasa elektriksel iletinin geçemeyip kas hareketlerinin olumsuz etkilendiği nörolojik bir hastalıktır. Bu hastalıkta gün içinde gelip geçici çift görme ve göz kapağında düşüklük olabilmektedir. Gün içinde bu şikayetler özellikle kişi yorulduğunda ortaya çıkmaktadır.
Tiroid Göz Hastalığı	Tiroid bezinin fazla çalışması ile karakterize hipertiroidi durumunda bazen gözün içinde bulunduğu kemik kafeste iltihaplanma olmakta ve buradaki yumuşak doku büyüyerek gözü öne doğru itmektedir. Tiroid göz hastalığı diye tanımlanan bu durumda göz çevresindeki kaslar da etkilenip çift görme oluşturabilir.
Multiple Skleroz (MS)	Multiple skleroz hastalığı sinirlerde iletimi yavaşlatan bir hastalıktır. Bu hastalığın ilk bulgusu bazen çift görme olabilmektedir.
Beyin Ameliyatları	Beyin ameliyatlarında göze gelen sinirler etkilenebilmekte ve çift görmeye neden olabilmektedir.
Beyin Kanaması	Beyin kanaması durumunda da yine sinirlerin etkilenip diplopi ortaya çıkarma ihtimali vardır.

Ani Başlayan Çift Görme (Ani Diplopi)

Ani gelişen diplopi özellikle erişkinlerde acil değerlendirme gerektirir.

Şu durumlarda zaman kaybetmeden başvurulmalıdır:

• Şiddetli baş ağrısı eşlik ediyorsa

• Konuşma bozukluğu varsa

• Kol veya bacakta güçsüzlük varsa

• Travma sonrası başladıysa

Bu belirtiler beyin damar tıkanıklığı gibi ciddi durumların işareti olabilir.

Diplopi Belirtileri

• Aynı nesneyi iki tane görme

• Baş pozisyonunu değiştirerek görmeye çalışma

• Göz hareketlerinde kısıtlılık

• Baş ağrısı

• Bulantı (özellikle ani gelişen vakalarda)

Çocuklarda beyin çift görüntüyü baskılayabilir. Bu durumda çocuk çift gördüğünü söylemeyebilir ancak göz kayması fark edilebilir.

Diplopi Tanısı Nasıl Konur?

Diplopi tanısında:

• Detaylı göz muayenesi

• Kapama testleri

• Göz hareketlerinin değerlendirilmesi

• Gerekirse beyin görüntüleme (MR, BT)

yapılır.

Amaç, çift görmenin göz kaynaklı mı yoksa nörolojik mi olduğunu belirlemektir.

Diplopi (Çift Görme) Tedavisi

Diplopi tedavisi nedene yöneliktir.

🔹 Gözlük ve Prizma

Kas dengesizliğini optik olarak dengelemek için kullanılabilir.

🔹 Altta Yatan Hastalığın Tedavisi

Diyabet, hipertansiyon veya tiroid hastalığı kontrol altına alınmalıdır.

🔹 Botulinum Toksin

Seçilmiş kas felçlerinde geçici çözüm olabilir.

🔹 Şaşılık Ameliyatı

Kalıcı kas dengesizliği varsa cerrahi uygulanabilir.

Bazı sinir felçleri 3–6 ay içinde kendiliğinden düzelebilir. Bu süreçte geçici kapama veya prizma kullanılabilir.

Diplopi Ne Zaman Ciddiye Alınmalıdır?

• Ani başladıysa

• Travma sonrası ortaya çıktıysa

• Nörolojik belirtiler eşlik ediyorsa

• Giderek artıyorsa

Bu durumlar acil değerlendirme gerektirir.

Özet

Diplopi (çift görme), basit bir kırma kusurundan ciddi nörolojik hastalıklara kadar farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. Bu nedenle çift görme yaşayan kişilerin mutlaka ayrıntılı göz muayenesinden geçmesi gerekir.

Özellikle ani başlayan diplopi ihmal edilmemelidir.

Erken tanı ve doğru tedavi ile çoğu vakada çift görme kontrol altına alınabilir.