Göz Çevresi Koyuluğu Nedir?
Göz çevresi koyuluğu, alt göz kapağı ve çevresindeki ciltte normalden daha koyu bir görünüm oluşmasıdır. Halk arasında bu durum sıklıkla “göz altı morluğu” olarak ifade edilir. Ancak göz çevresindeki her koyu görünüm aynı nedenle ortaya çıkmaz.
Bu nedenle göz çevresi koyuluğu değerlendirilirken tek bir nedene odaklanmak doğru değildir.
Göz Çevresi Koyuluğu Neden Olur?
Göz çevresi koyuluğu farklı mekanizmalarla oluşabilir. En sık karşılaşılan nedenler şunlardır:
• Pigmentasyon Artışı
Bazı kişilerde göz çevresi cildi genetik olarak daha koyu renklidir. Bu durum çocukluk çağından itibaren fark edilebilir ve zamanla daha belirgin hale gelebilir.
• Damar Yapısının Belirginliği
Alt göz kapağı cildi ince olduğunda, alttaki damar yapısı daha belirgin görünür. Bu durum göz çevresinde morumsu veya koyu bir görüntüye neden olabilir.
• Çöküklük ve Gölge Etkisi
Alt göz kapağında hacim kaybı veya çöküklük varsa, ışığın kırılmasına bağlı olarak koyu bir görünüm ortaya çıkabilir. Bu durum her zaman gerçek bir renk değişikliği anlamına gelmez.
• Genel Faktörler
Uyku düzensizliği, uzun süreli ekran kullanımı ve bazı sistemik durumlar göz çevresi koyuluğunu daha belirgin hale getirebilir.
Her Göz Çevresi Koyuluğu Aynı Şekilde Değerlendirilir mi?
Hayır. Göz çevresi koyuluğunun nedeni belirlenmeden yapılacak yorumlar yanıltıcı olabilir. Pigmentasyon kaynaklı koyuluk ile çöküklüğe bağlı koyuluk aynı şekilde değerlendirilmez.
Bu nedenle doğru yaklaşım, detaylı muayene ile altta yatan nedenin belirlenmesidir.
Göz Çevresi Koyuluğu Estetik Bir Sorun mudur?
Göz çevresi koyuluğu çoğunlukla estetik bir şikâyettir. Ancak bazı durumlarda alt göz kapağı torbaları, göz kapağı sarkması veya cilt yapısı ile birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Bu değerlendirme, hangi yaklaşımın uygun olduğunu belirlemede önemlidir.
Göz Kapak Yapısı ile İlişkisi Var mıdır?
Bazı kişilerde göz çevresi koyuluğu, alt göz kapağı torbaları veya üst göz kapağı sarkması ile birlikte görülür. Bu gibi durumlarda yalnızca cilt rengi değil, göz kapak yapısı da değerlendirilir.
Bu hastalarda göz kapak estetiği değerlendirmesi gündeme gelebilir.
Göz Çevresi Koyuluğu Kalıcı mıdır?
Göz çevresi koyuluğunun kalıcılığı, oluşum nedenine bağlıdır. Bazı durumlarda görünüm uzun süreli olabilirken, bazı durumlarda zaman içinde değişiklik gösterebilir.
Bu nedenle “kesin geçer” veya “kesin kalır” gibi genellemelere başvurmak doğru değildir.
Göz Çevresi Koyuluğu İçin Değerlendirme
Göz çevresi koyuluğunun nedeni, yapılacak detaylı göz ve göz çevresi muayenesi ile netleşir. Her hasta için uygun yaklaşım farklı olabilir.
Göz kapağı yapısının değerlendirilmesi ve göz çevresi estetik seçenekleri hakkında detaylı bilgi almak için
👉 Göz Kapak Estetiği (Blefaroplasti) hizmet sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Göz Altı Morluğu Nedenleri
Göz kapaklarındaki damarların genişlemesi cildin daha koyu görünmesine neden olur. Göz travmaları ciltte berelenmeye ve sonuçta cildin kalan kısmına göre kararmaya neden olabilir. Ancak bunlar koyu göz kapaklarının sık nedeni değildirler.
Ciltte melanin adı verilen ve cilde doğal rengini veren pigment bulunmaktadır. Bazen cildin bir kısmı diğer yerlerden daha koyu görünebilir. Bu duruma hiperpigmentasyon adı verilir. Öbür taraftan ciltte hipopigmentasyon adı verilen diğer yerlere göre daha açık renkli alanlar da olabilir.
Hiperpigmentasyon şu nedenlerden kaynaklanabilir.
-
Güneş Hasarı. Cilt güneşten hasara uğradığında melanin üretir. Bu da cildin etkilenen kısımlarında çillenme ve yaş spotları adı verilen yaşa bağlı koyu bölgelerin oluşumuna neden olur.
-
Gebelik. Gebelikle ilişkili hormonlar melanin üretiminin artmasına ve sonuçta melazma adı verilen koyu bölgelerin oluşumuna neden olur. Melazma göz çevresinde de ortaya çıkabilir ve göz altı morluklarına neden olabilir. Güneşe maruziyet melazmanın şiddetinin de artmasına neden olabilir.
-
Deri incelmesi. Yaş artışı ile birlikte deride kollajen ve yağ miktarı azaldığından dolayı incelme ortaya çıkar. Bu da cildin daha koyu görünmesine neden olur.
-
Enflamatuvar hastalıklar. Bunlar dermatit (ekzema), alerjiler, kronik sinüzit ve romatoid artrit gibi hastalıklarıdır. Enflamatıvar hastalıklar ciltte ödemlenmeye ve karanlık alanların oluşumuna neden olur.
-
Bazı ilaçlar. Doğum kontrol hapları bu anlamda önemlidir. Bu ilaçların neden olduğu hormonal değişiklikler ciltte koyu bölgelerin oluşumuna neden olabilir. Ayrıca bimatoprost adı verilen bir göz tansiyonu (glokom) ilacı da göz kapağı derisinin renginin koyulaşmasına neden olabilir. Bu durum ilacı bıraktıktan sonra genellikle 3-6 ay arasında iyileşir.
Göz altı morarması doğumsal da olabilir. Bu durumda aşağıdaki nedenlerden kaynaklanmış olabilir.
-
Göz kapağı damarlarındaki tümöral büyüme (çilek hemangioma)
-
Benler
-
İyi huylu tömöral oluşumlar (dermoid kist)
-
Hemanjiomlar
Bu durumlar başlangıçta sorun oluşturmayabilir. Ama büyüdükçe ortaya çıkan diğer göz kapak sorunları önemli hale gelebilir.
Göz Altı Morlukları ve Risk Faktörleri
Açık ten rengine sahip kişiler hiperpigmentasyon ve dolayısıyla göz altı morlukları açısından daha fazla risk taşırlar. Ayrıca şu durumlar varlığında da risk artmaktadır.
-
Güneş gözlüğü kullanmadığınızda
-
Dışarıda iken göz çevresine güneş kremi uygulamadığınızda
-
Gebelik ve menapoz gibi hormonal değişiklikler geçirdiğinizde
-
Enflamatuvar hastalıklar veya erken yaşlanma gibi aile hikayeniz varsa,
-
Doğumsal bir göz kapak sorununa sahipseniz
Göz Altı Morlukları ve Ev Tedavileri
Ev tedavileri göz altı morluğu açısından uygulanan ilk tedavi yöntemleridir. Bu tedavilerin genellikle yan etkileri yoktur. Ayrıca ucuzdurlar. Şunlar denenebilir.
1. Soğuk Kompresler ve Göz Altı Morlukları
Soğuk kompresler altta yatan neden enflamatuvar hastalıklara bağlı ödem ve genişlemiş kan damarları ise çok etkili olacaktır. Ayrıca kan damarı çatlamasına bağlı berelenmeyi de azaltacaktır.
Soğuk kompresler piyasadan satın alınabilir, fakat temiz bir mendil etrafına sarılmış donmuş bezelye tanecikleri şeklinde de uygulanabilir.
Her defasında 5-10 dakika kadar uygulayınız.
2. Başınız Yükseltin
Yattığınızda baş seviyenizin vücudunudan biraz daha yüksek olmasına özen gösterin. Bu postürde kan akımı daha iyi olacak ve enflamasyon azalacaktır.
3. Daha Fazla Uyuyun
Daha fazla uyuma göz altı morluklarını ortadan kaldırmayabilir. Ancak az uyuma daha belirgin görünmelerine neden olacaktır. Az uyku cildinizin daha soluk görünmesine neden olur. Bu da karanlık bölgelerin daha dikkat çekici hale getirir.
4. Kapatıcı Kullanın
Renk değişikliklerini en aza indirecek şekilde dizayn edilmiş kapatıcılar kullanılabilir. Koyu bir cildiniz varsa şeftali tonlu bir kapatıcı göz altı morlukları açısından uygun tercih olacaktır.
5. Raf Üstü Tedaviler
Ev tedavileri göz altı morlukları açısından etkili olabilir ve daha kötüye gitmesini engelleyebilir. Ancak sorunu tamamıyla çözemezler. Burada raf üstü diye tabir edilen reçetesiz satılan ürünler devreye girmektedir.
Kojik asit, retinoidler ve hidrokinon gibi yaşlanma karşıtı ürünler hiperpigmentasyonu azaltırlar. Bununla birlikte bu ürünlerin her gün kullanımı çok ağır gelebilir.Bu ürünler genellikle yüz için üretilmişlerdir ama göz çevresi kullanımları için üretilmemişlerdir. Bu anlamda sadece göz çevresinde kullanım için üretilmiş ürünleri kullanmak uygun olacaktır. Bu ürünleri göz çevrenize kullanmadan önce doktorunuza danışmanız uygun olacaktır.
6. Cilt İşlemleri
Ev tedavilerine ve raf üstü ürünlere cevap vermeyen göz altı morlukları için bazı cilt uygulamaları yapılabilir. Bu uygulamalar şunlardır.
-
Kimyasal soyma (peeling)
-
Lazer terapi
-
Tümör ve melazmanın cerrahi olarak çıkarılması
-
Göz çevresi mezoterapisi
Önleme
Göz altı morlukları açısından an iyi önlem cilt bakımıdır. Cilt bakımı denildiğinde güneş gözlükleri, siperli şapkalar ve güneş kremleri akla gelmektedir. Güneş gözlüklerinin ve güneş kremlerinin hem ultraviyole A hem de ultraviyole B ışınlarını bloke eden türden olmaları gerekmektedir. Üst göz kapaklarına güneş koruyucu özelliği olan kapatıcılardan kullanmak mantıklı olacaktır. Ancak bu ürünleri göze çok yakın kullanmak uygun değildir. Göz kapağı sorunları ile doğan çocuklarda altta yatan sorunların çözümü için doktorunuzun önerileri doğrultusunda hareket etmeniz gerekmektedir.
Bunları Unutmayın
Göz altı morluğu birçok nedenden kaynaklanabilir, ancak çözümleri vardır. Altta yatan nedenden emin değilseniz doktorunuza mutlaka danışın. Bu hem doğru tanı hem de doğru tedavi için kaçınılmazdır.
İlgili Yazılar
Sıkça sorulan sorular
Göz çevresi koyuluğu (göz altı morluğu) neden olur?
Tek bir nedeni yoktur. En sık; göz çevresi cildinin genetik olarak koyu olması (pigmentasyon), ince ciltten alttaki damarların görünmesi ve göz altındaki çöküklüğün yaptığı gölge etkisidir. Ayrıca uykusuzluk, güneş hasarı, gebelik gibi hormonal değişimler, bazı ilaçlar ve alerji/ekzema gibi iltihabi durumlar koyuluğu belirginleştirebilir.
Göz altı morluğu ile göz altı torbası aynı şey mi?
Hayır. Göz altı morluğu/koyuluğu cilt renginin koyu görünmesidir; göz altı torbası ise hacim artışı ve şişkin bir görünümdür. İkisi bir arada bulunabilir ve torbanın altındaki çukurluk gölge yaparak koyuluğu daha belirgin gösterebilir. Doğru yaklaşım için ayırıcı değerlendirme gerekir.
Göz çevresi koyuluğu kalıcı mıdır, geçer mi?
Kalıcılığı nedene bağlıdır. Uykusuzluk veya geçici ödeme bağlı koyuluk düzelebilirken, genetik pigmentasyon veya yapısal çöküklüğe bağlı koyuluk daha uzun sürelidir. Bu yüzden “kesin geçer” ya da “kesin kalır” gibi genellemeler doğru değildir; neden belirlenmelidir.
Göz çevresi koyuluğu nasıl tedavi edilir?
Tedavi nedene göre değişir. Güneşten korunma, uyku düzeni ve kapatıcı gibi basit önlemler yardımcı olabilir; pigmentasyonda kojik asit/retinoid/hidrokinon içeren (göz çevresi için üretilmiş) ürünler, dirençli durumlarda peeling, lazer veya dolgu gibi işlemler değerlendirilebilir. En doğru plan, altta yatan nedene göre muayeneyle belirlenir.
