Mavi Göz (Mavi Sklera)

Halk arasında sıklıkla mavi göz diye ifade edilen, bilimsel adıyla mavi sklera adı verilen durum vücutta ya da gözde bazı sorunlara bağlı olarak ortaya çıkabilen bir bulgudur. Yani mavi göz (mavi sklera) kendi başına bir sorun olmaktan ziyade başka sorunların habercisi ya da bulgusu olması açısından önemlidir.  Yani bu yazıda mavi göz diye yaptığımız isimlendirme kişinin göz renginin mavi olması anlamında değil, skleranın mavi renkte görünmesidir.

Mavi Göz (Mavi Sklera) Neden Ortaya Çıkar?

Gözün dış duvarı 3 tabaka halinde inceleyebiliriz. En dıştaki tabaka sklera (sert tabaka), ortadaki tabaka (koroid) ve en içteki tabaka ise retina’dır. En dıştaki tabaka olan sklera tabakası dışarıdan bakıldığında beyaz renkli görünen kısımdır. Skeranın iç kısmındaki koroid tabakası hemen tamamen damarsal bir yapıdır. En içteki retina tabakası ise görmemiz açısından çok önemli olan ve ışığa duyarlı hücrelerin bulunduğu tabakadır. Gözün dış duvarının yapısı hakkında daha fazla bilgi almak için gözün yapısı isimli yazıma bakabilirsiniz. Mavi göz ya da mavi sklera diye bilinen durum gözün beyaz görünen sert tabakası olan skleranın mavimsi bir renge sahip olarak görünmesidir.

Sklera ve Skleranın Rengi

Skleranın yani gözün beyaz kısmının mavi renkte görünmesi skleranın normalden ince olması sonucunda skleranın altında olan damardan zengin tabakanın (koroid) mavimsi renginin dikkat çekmesidir. Bu durum en sık olarak bir takım bağ dokusu hastalıkları sonucunda sklerayı oluşturak kollajen liflerinin azalması ya da hasar görmesi sonucunda ortaya çıkar. Yani normalden ince bir kornea mavi göz ya da mavi sklera bulgusuna neden olabilir. Peki, hangi hastalıklarda mavi göz bulgusu ortaya çıkar? 

Osteogenesis Imperfecta ve Mavi Sklera

Osteogenesis imperfecta adı verilen ve doğuştan gelen bir bağ dokusu hastalığında mavi sklere (mavi göz) bulgusu ortaya çıkar. Osteogenesis imperfecta hastalığında bebeklerde sık sık kemik kırılmaları ve sağırlık gibi komplikasyonlar ve bulgular ortaya çıkmaktadır.  

Mavi Göz ve Diğer Bağ Dokusu Hastalıkları

Osteogenesis Imperfecta dışında Ehlers-Danlos sendromu, Marfan Sendromu, Pseudoksantoma Elastikum gibi bazı bağ dokusu hastalıklarında da mavi sklera bulgusu ortaya çıkmaktadır. Bu hastalıklarda da sklera kalınlığı azldığından dolayı mavi sklera ortaya çıkmaktadır.

Göze Bağlı Nedenler

Mavi sklera bazen normal bebeklerde hayatın ilk aylarında normal bir bulgu da olabilmektedir. Ancak mavi skleranın (mavi göz) ilerleyen aylarda sebat etmesi göz tansiyonu hastalığından da kaynaklanabilmektedir. Bunu dışında yüksek miyopi, keratokonus, ve damarsı çizgilenmeler adı da verilen angioid streaks adı verilen hastalıkta da mavi göz bulgusuna rastlanılabilmektedir.

Mavi Göz Tedavisi

Mavi sklera tedavisi altta yatan soruna bağlıdır. Kollajen doku hastalığı var ise bu hastalıkların tedavi edilmesi gerekmektedir. Mavi göz bulgusuna sahip hastalarda genetik danışmanlık önemlidir.

Mavi göz bulgusu durumlarında eğer sklera dokusu çok ince ise sklera tamamen delinecek seviyeye kadar incelmişse cerrahi operasyon gerektirebilmektedir. Bu gibi durumlarda kişinin kendisinden alınacak bir sklera dokusu (otolog greft) ya da fascia lata adı verilen dokuincelen bölgeye dikilip delinmesi engellenebilmektedir.