İnfantil Ezotropya Nedir? Tanısı ve Tedavisi

“İnfantil ezotropya” bir ya da her iki gözün içe kayması ile karakterize olan bir göz hareket bozukluğudur. “İnfantil kelimesi”, “bebeklik dönemi” anlamına gelir ve hayatın ilk 6 ayını ifade etmektedir. “Ezotropya” terimi ise “gözün içe kayması” demektir. Bu nedenle infantil ezotropya, genellikle hayatın ilk 6 ayında ortaya çıkan bir durumdur. İnfantil ezotropya terimi yerine bazen “konjenital ezotropya” terimi de kullanılmaktadır. Ancak konjenital kelimesi “doğuştan gelen” anlamına gelmektedir, ancak infantil ezotropyanın doğumda mevcut olması nadiren ortaya çıktığı için, infantil ezotropya terimi daha uygundur.

İnfantil ezotropyada gözde kayma genellikle devamlıdır ve kayma açısı geniştir. Bu durum genellikle (%50-90) “disosiye veritikal deviasyon” adı verilen gözde yukarı kayma ile birlikte görülür.

Gözde yukarı kayma bazen göz içe bakarken daha belirgin olabilir.  Bebeklerde hayatın ilk 3 ayında oküler instabilite adı verilen gözlerde hafif kayma görülebilir, bu durum prematüre bebeklerde daha uzun da sürebilir. Bebeklik döneminin oküler instabilitesi ile infantil ezotropya farklı durumlardır. 10 haftadan sonra 40 derecenin üzerinde bir göz kaymasının kendiliğinden düzelme ihtimali zayıftır.

İnfantil Ezotropyanın Nedeni Nedir?

İnfantil ezotropyanın nedeni bilinmemektedir. Bu konuda farklı hipotezler mevcuttur. Bir hipoteze göre bebeğin görme sisteminde doğumsal bir hata mevcuttur ve yapılan operasyon sadece kozmetik olarak gözlerdeki kaymayı ortadan kaldırmaya yönelik yapılmaktadır. Bir başka hipoteze göre ise infantil ezotropya bebeğin göz hareketlerini sağlayan sistemdeki bir sorundan kaynaklanır ve bu bebeklerde görülen zayıf derinlik algısı sadece hareket bozukluğuna karşı bir duyusal adaptasyon mekanizmasıdır. İkinci hipoteze göre bu bebeklerde cerrahi ile kaymanın düzeltilmesi işlemi erken bebeklik döneminde yapılmalıdır. İkinci görüş daha yaygın kabul edilen görüştür.

İnfantile ezotropya bazen kalıtsal nitelik taşıyabilir, yani bir ailede bir bebekte bu rahatsızlığın olması ile başka doğacak yeni bir bebekte aynı durumun olma ihtimali toplum oranına göre daha yüksektir. Prematürite, gelişme geriliği, serebral palsi ve hidrosefali olan bebeklerde infantil ezotropya daha sıktır. 

İnfantil Ezotropyada Görme Seviyesi

Göz tembelliği (ambliopi), doğumsal ezotropyası olan bebeklerin yüzde 40-50’sinde görülür. Bu durum bebeğin objelere bakarken bir gözünü tercih etmesi ile farkına varılabilir. Bir kısım bebek “çapraz fiksasyon” adı verilen bir durum ortaya koyarlar. Sağa bakarken bebek sol gözünü, sola bakarken sağ gözünü kullanabilir, bu bebeklerde göz tembelliği ortaya çıkmaz.

İnfantil Ezotropya İle Ayırtedilmesi Gereken Durumlar

Aşağıdaki durumların infantil ezotropyadan ayırtedilmeleri önem taşımaktadır.

• Psödoezotropya: Gerçekten bir içe (buruna doğru) göz kayması olmadığı halde dışarıdan bakıldığında sanki içe kayma varmış gibi bir görüntünün algılanmasıdır. Bu durum en sık epikantus adı verilen gözün burna yakın kısmında görülen cilt kıvrımlanmasından (epikantus) kaynaklanır. Ama gerçekte gözde kayma yoktur ve müdahele gerektirmez. Yaş arttıkça bu durum kendiliğinden kaybolabilir.
• Duyusal Ezotropya
• Doğumsal 6. Sinir Felci
• Nistagmus Blokaj Sendromu
• Tip 1 Duane Sendromu
• Ciancia Sendromu
• Konjenital Fibrosis Sendromu
• Mobius Sendromu
• İnfantil Miyasthenia Gravis

Tedavi

İnfantil ezotropyada göz tembelliğinin cerrahi tedavi ile ilişkisi konusu tartışmalıdır. Bazı cerrahlar ameliyat öncesinde göz tembelliğini tedavi ederler. Bundaki amaç ameliyat sonrasında gözlerin normal hizada olmalarını kolaylaştırmak amacıyşa bebeğin yeteri kadar bir görme keskinliğine sahip olmalarını temin etmektir. Ancak, hafif ve orta seviyede göz tembelliği olan bebeklerde operasyon sonrasında gözlerin hizada olmaları ile cerrahi öncesinde göz tembelliği tedavisi olan bebeklerdeki oranlar ile aynı seviyede bulunmuştur. Bazı bebeklerde cerrahi ile kaymanın düzeltilmesi tembellik üzerinde olumlu etkiye sahiptir.

Bazı çalışmalar erken dönemde ameliyat yapılmasının görsel fonksiyon üzerinde olumlu etkileri olduğunu göstermiştir. Amerikada genellikle 2 yaş öncesinde cerrahi yapılmaktadır, hatta 6 aydan önce ameliyat yapılmasının daha etkili olduğu da ileri sürülmektedir. Ancak 6 aydan daha erken dönemde cerrahi yapılması teknik olarak daha zordur. Ailelerin tedaviden amacın gözlerin hizalanması ve mümkün olan en iyi görme seviyesini yakalama olduğunu bilmeleri önem arzetmektedir. Bazen gözlerin tam hizalanmaları için birden fazla ameliyat gerekebilmektedir.

HASTALIĞIN SEYRİ (PROGNOZ)

Tedavi edilmeyen çocuklarda her iki gözde ayrı ayrı iyi görme keskinliği ortaya çıkabilir, ancak tam bir binoküler görme ortaya çıkmayacaktır. Bu da iyi bir derinlik algısının olmaması amlamına gelmektedir. Göz tembelliği görme keskinliğini düşürebilir. Erken dönemde ameliyat ile gözlerde daha iyi bir hizalanma ve daha iyi bir derinlik algısı elde etmek mümkündür. Bu bebeklerde ikinci bir cerrahiye ihtiyaç duyulması oranları %15-20 arasındadır.