Papilödem, göz sinirinin (optik sinir) göz içinde görülebilen başlangıç noktası olan optik disk (papilla) bölgesinde oluşan şişliktir. Bu durum genellikle kafa içi basıncının artması ile ilişkilidir.
Optik sinir, gözden gelen görme sinyallerini beyne taşıyan önemli bir yapıdır. Kafa içindeki basınç arttığında bu basınç optik sinire de yansıyabilir ve optik disk bölgesinde şişme meydana gelebilir. Bu şişlik göz dibi muayenesinde fark edilebilir.
Papilödem önemli bir bulgudur çünkü bazen beyinle ilişkili bazı hastalıkların belirtisi olabilir. Bu nedenle papilödem saptandığında altta yatan nedenin araştırılması gerekir.
Papilödem Nedir?
Papilödem, optik sinirin göz içindeki başlangıç kısmında oluşan ödem yani şişliktir. Bu durum çoğunlukla kafa içi basıncının artması sonucunda ortaya çıkar.
Normalde optik disk göz dibi muayenesinde net sınırları olan bir yapı olarak görülür. Papilödem geliştiğinde optik disk sınırları silikleşebilir ve disk kabarık bir görünüm alabilir.
Papilödem çoğu zaman iki gözde birden görülür ve çoğu hastada göz muayenesi sırasında fark edilir.
Papilödem Neden Olur?
Papilödem genellikle kafa içi basıncının artmasına bağlı olarak gelişir. Kafa içi basıncını artıran bazı hastalıklar papilödeme neden olabilir.
Papilödemin sık görülen nedenleri şunlar olabilir:
beyin tümörleri
beyin kanamaları
menenjit gibi enfeksiyonlar
kafa travmaları
beyin damar hastalıkları
idiopatik intrakraniyal hipertansiyon (psödotümör serebri)
bazı ilaçların yan etkileri.
Papilödem tespit edildiğinde altta yatan nedenin belirlenmesi için çoğu zaman nörolojik değerlendirme ve beyin görüntüleme yöntemleri gerekebilir.
Papilödem Belirtileri Nelerdir?
Papilödem her zaman belirgin görme şikayetleri ile ortaya çıkmayabilir. Bazı hastalarda papilödem göz muayenesi sırasında tesadüfen fark edilebilir.
Bununla birlikte papilödem geliştiğinde bazı belirtiler görülebilir:
baş ağrısı
geçici görme bulanıklığı
görme alanında daralma
çift görme
görmede kısa süreli kararmalar
bulantı ve kusma.
Özellikle baş ağrısı ile birlikte görme ile ilgili şikayetler ortaya çıktığında göz muayenesi yapılması önemlidir.
Papilödem Nasıl Tanı Konur?
Papilödem çoğu zaman göz dibi muayenesi sırasında fark edilir. Göz doktoru özel mercekler kullanarak gözün arka kısmını inceleyebilir.
Papilödemden şüphelenildiğinde şu tetkikler yapılabilir:
optik koherens tomografi (OCT)
göz dibi fotoğrafı
beyin görüntüleme yöntemleri (MR veya BT).
Bu incelemeler papilödemin derecesini değerlendirmek ve altta yatan nedeni araştırmak için kullanılır.
Papilödem Tedavisi Nasıl Yapılır?
Papilödem tedavisinde en önemli nokta altta yatan hastalığın tedavi edilmesidir.
Papilödeme neden olan duruma göre tedavi değişebilir. Örneğin:
kafa içi basıncını artıran hastalıkların tedavisi
enfeksiyonların tedavisi
bazı durumlarda ilaç tedavisi
nadiren cerrahi tedaviler.
Bu nedenle papilödem tanısı konulduğunda çoğu zaman göz doktoru ve nöroloji uzmanı birlikte değerlendirme yapabilir.
Papilödem ile Karışabilen Durumlar
Papilödem bazen optik sinir başında görülen bazı diğer durumlarla karıştırılabilir.
Papilödem ile karışabilen durumlar şunlar olabilir:
psödopapilödem
optik sinir drusenleri
iskemik optik nöropati
doğuştan optik disk anomalileri.
Bu durumların birbirinden ayrılması için detaylı göz muayenesi ve bazı görüntüleme yöntemleri kullanılabilir.
Papilödem Neden Önemlidir?
Papilödem bazı durumlarda ciddi hastalıkların erken belirtisi olabilir. Bu nedenle papilödem saptandığında altta yatan nedenin hızlı şekilde araştırılması gerekir.
Erken tanı ve uygun tedavi ile papilödeme bağlı gelişebilecek görme sorunlarının önlenmesi mümkün olabilir.
