Bebeklerde Göz Kayması Katarakt Belirtisi Olabilir mi?
Bebeklerde göz kayması (şaşılık), gözlerin aynı hedefe birlikte odaklanamamasıdır. Bunun iki ana nedeni vardır:
-
Göz kasları ve sinir sistemiyle ilgili problemler
-
Görme azalması nedeniyle bir gözün az görmesi
Konjenital katarakt ikinci grupta yer alır. Yani katarakta bağlı görme azlığı ve buna bağlı olarak da gözde kayma ortaya çıkabilir.
Kataraktın ana değerlendirme sayfası: Bebeklerde Katarakt (Konjenital Katarakt) Tanı ve Tedavisi
Katarakt göz kaymasına nasıl yol açar?
Net mekanizma şudur:
-
Katarakt nedeniyle göz net göremez
-
Beyin net görüntü alamadığı gözü daha az kullanır
-
Kullanılmayan gözde göz tembelliği (ambliyopi) gelişir
-
İyi göremeyen göz zamanla kaymaya başlar
Bu durum özellikle tek göz kataraktında daha sık olur. Çünkü bebek diğer gözle çevreyi idare eder ve aile geç fark edebilir.
Bu belirtilerin erken listesi: Bebeklerde Katarakt Belirtileri Nelerdir?
Göz kayması “normal olabilir” mi?
Bebeklerde ilk aylarda kısa süreli ve hafif kaymalar görülebilir. Ancak şu özellikler varsa normal kabul edilmez:
-
Kayma belirgin ve sürekli ise
-
Tek göz sürekli içe/dışa kaçıyorsa
-
Kayma giderek artıyorsa
-
Bebeğin görüntü takibi zayıfsa
Bu durumlarda muayene geciktirilmez.
Kaymayla birlikte göz bebeğinde beyazlık varsa acildir
Eğer göz kaymasıyla birlikte:
-
göz bebeğinde beyazlık,
-
fotoğrafta beyaz refle
fark ediliyorsa acil değerlendirme gerekir.
Bu konuda ayrı sayfa: Bebekte Göz Bebeğinde Beyazlık (Lökokori) Neden Olur? Ne Zaman Acil?
Muayenede neye bakılır?
Kayma şikâyetiyle gelen bebekte hekim şu sorulara net yanıt arar:
-
Görme aksını bozan bir problem var mı?
-
Katarakt var mı? Varsa yoğunluğu ne?
-
Göz dibi sağlıklı mı?
-
Kayma sabit mi, yoksa arada bir mi görülüyor?
Tanının nasıl konduğu: Konjenital Katarakt Tanısı Nasıl Konur? Hangi Muayeneler Yapılır?
Katarakt saptanırsa hedef tek cümleyle nedir?
✅ Görmeyi mümkün olan en erken şekilde netleştirmek ve göz tembelliğini önlemek.
Bunun için:
-
doğru zamanda tedavi,
-
optik düzeltme (gözlük/kontakt lens),
-
gerekirse kapama tedavisi
planlanır.
Bebeklerde Göz Kayması ve Nedenleri
Hayatın ilk 3-4 ayına kadar bebeklerin gözünde görülen içe kayma genellikle normaldir ve bu durum genellikle 4. aya kadar düzelmektedir. Ancak ‘bebeklerde ilk 3-4 ayda görülen göz kaymalarının tamamı normaldir’ demek de doğru değildir. Özellikle 4.-5. aydan sonra ortaya çıkan kaymalar önemlidir. Bu kaymaların bir kısmı bebeğin göz numarasının bozuk olmasından kaynaklanabilir ve gözlüklerle düzeltilebilir. Bebeklerde göz kayması durumunda eğer gözlüklerde tam düzelme sağlanabiliyorsa ameliyatla kaymanın düzeltilmesine genellikle ihtiyaç duyulmamaktadır.
Bebeklerde göz kaymasının daha ciddi nedenleri de vardır. Bunlardan bazıları erken teşhis ve tedavi ile düzeltilebilen nedenlerdir.
Hipermetropi
Bebekte hipermetropi adı verilen görme kusuru var ise bu durum genellikle gözlükle düzeltilebilir. Ancak göz tembelliği ortaya çıkmaması için bebeğin düzenli olarak takip ve tedavi edilmesi uygun olacaktır.
Birincil Şaşılık Tipleri
Altta yatan herhangi bir neden olmadan bebeklerde göz kayması ortaya çıkabilmektedir. Bu durumda birincil şaşılık adı da verilmektedir. Bu durumda göz içe, dışa, yukarı veya aşağı kayabilmektedir. Bu durumlarda kayan göz beyin tarafından baskılanacağı için göz tembelliği ortaya çıkar. Erken tanı, kaymanın ameliyatla erken dönemde tedavisi ve göz kapama tedavileri ile bu durumlarda oldukça başarılı sonuçlar elde edilebilmektedir.
Retinoblastoma
Retinoblastoma retinada ortaya çıkan bebeklik çağı göz tümörlerinden bir tanesidir. Genellikle anneler ve babalar tarafından göz bebeğinin beyaz renkli görünmesi ile tanı konulmaktadır. Ciddi bir durumdur.
Konjenital Toksoplazma
Konjenital toksoplazma anne karnında iken gözün retina tabakasında da enfeksiyona neden olabilen bir enfeksiyondur. Retinada sarı nokta adı verilen bölge tutulduğunda görme kaybı yapar. Görmeyen ve nesneleri fikse etmeyen göz kayma eğilimindedir.
Sonuç
Bebeklerde göz kayması durumunda en önemli nokta kaymanın primer mi yoksa altta yatan başka bir hastalığa bağlı mı olduğu durumudur. Altta yatan başka bir durum var ise hızlı bir şekilde o sorunun düzeltilmesi gerekmektedir.
